മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ചില ബന്ധങ്ങൾക്ക് കാലവും, ദൂരവും, സമ്പത്തും, ദാരിദ്ര്യവും, അധികാരവും ഒന്നും അതിരുകളോ, മാനദണ്ഡങ്ങളോ ആകുന്നില്ല. അത്തരത്തിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരവും,ഉദാത്തവുമായ ഉദാഹരണമാണ് ശ്രീകൃഷ്ണനും കുചേലനും തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദം. ഗുരുകുലകാലത്ത് ഒരുമിച്ച് പഠിച്ച രണ്ടു സുഹൃത്തുക്കൾ,അതിലൊരാൾ പിന്നീട് ദ്വാരകയുടെ രാജാവും,മറ്റൊരാൾ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ നടുവിൽ കുടുംബജീവിതം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്ന സാധാരണക്കാരനുമായി. ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ അവരെ രണ്ടുതട്ടുകളിലാക്കിയെങ്കിലും അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിലെ സൗഹൃദത്തിന് കാലങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ഒരു മാറ്റവും സംഭവിച്ചില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൃഷ്ണ – കുചേല സമാഗമം ഒരു പുരാണസംഭവം മാത്രമല്ല, മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ മഹത്തായ മൂല്യം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന കാലാതീതമായ സന്ദേശംകൂടിയാണ്. ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ ദശമസ്കന്ധത്തിൽ, 80-ാം അധ്യായം – “സുദാമാവിന്റെ ദ്വാരകാഗമനം”, 81-ാം അധ്യായം -“സുദാമാവിന് കൃഷ്ണന്റെ അനുഗ്രഹം” എന്നിവയിൽ കാല,ദേശ ഭേദമന്യേ എക്കാലവും നിലകൊള്ളുന്ന സൗഹൃദത്തെ കുറിച്ചും, സുഹൃത്തുക്കളുടെ പുനഃർസംഗമത്തെ കുറിച്ചും, സുഹൃത് മനസ്സുകളുടെ പൊരുത്തത്തെ കുറിച്ചും വളരെ ബൃഹുതായി വിവരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ദാരിദ്ര്യത്തിൽ…
കൃഷ്ണനും – കുചേലനും കാലാതീതമായ സൗഹൃദം: ജയശങ്കര് പിള്ള
