ദോഹ: ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ വ്യാപാര വികസന സംഘടനയായ യുഎൻ ട്രേഡ് ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റിന്റെ (UNCTAD) നേതൃത്വത്തിൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒമ്പതാമത് ലോക നിക്ഷേപ ഫോറത്തിന് (World Investment Forum–WIF) 2026 ഒക്ടോബർ 25 മുതൽ 27 വരെ ഖത്തറിലെ ദോഹ വേദിയാകും. പതിനാലു വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്കുശേഷമാണ് ലോക നിക്ഷേപ ഫോറം വീണ്ടും ദോഹയിലെത്തുന്നത്. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI), ആഗോള നിക്ഷേപ പ്രവണതകൾ, സുസ്ഥിര വികസനം, സാമ്പത്തിക അസമത്വം തുടങ്ങിയ നിർണായക വിഷയങ്ങളാണ് ഇത്തവണത്തെ സമ്മേളനത്തിൽ പ്രധാനമായും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുക.
യുഎൻസിടിഎഡും ഖത്തർ സർക്കാരും ഖത്തറിലെ വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയവും സംയുക്തമായാണ് അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തുന്നത്. ‘ഭാവിയിൽ നിക്ഷേപിക്കുക’ (Investing in the Future) എന്ന പ്രമേയത്തിൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഫോറത്തിൽ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ഭരണാധികാരികൾ, നയരൂപീകരണ വിദഗ്ധർ, വ്യവസായ പ്രമുഖർ, അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളുടെ പ്രതിനിധികൾ, നിക്ഷേപകർ എന്നിവരടക്കം അയ്യായിരത്തിലധികം പേർ പങ്കെടുക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
ദോഹയിലെ ഷെറാട്ടൺ ഗ്രാൻഡ് ദോഹ റിസോർട്ട് ആൻഡ് കൺവെൻഷൻ ഹോട്ടലാണ് സമ്മേളനത്തിന്റെ പ്രധാന വേദി. മൂന്ന് ദിവസങ്ങളിലായി 80ലധികം സെഷനുകൾ സംഘടിപ്പിക്കാനാണ് പദ്ധതി. വിവിധ മേഖലകളിൽ വൈദഗ്ധ്യമുള്ള 400ലധികം പ്രഭാഷകർ ചർച്ചകൾക്കും സംവാദങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകും. ആഗോള സാമ്പത്തിക രംഗം നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളും പുതിയ നിക്ഷേപ സാധ്യതകളും വിശദമായി വിലയിരുത്തുന്നതിനുള്ള വേദിയായിരിക്കും ഫോറം.
ഖത്തർ, ലെസോത്തോ, ലിബിയ, മഡഗാസ്കർ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുമെന്നാണ് സംഘാടകർ അറിയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവർക്കുപുറമെ നാല് ഉപപ്രധാനമന്ത്രിമാരും ഏകദേശം 50 മന്ത്രിമാരും വിവിധ രാജ്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് എത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. ലോക വ്യാപാര സംഘടന (WTO), യുഎൻ ടൂറിസം, അന്താരാഷ്ട്ര ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ യൂണിയൻ (ITU) തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ അന്താരാഷ്ട്ര സ്ഥാപനങ്ങളുടെ മേധാവികളും ഫോറത്തിന്റെ ഭാഗമാകും.
ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ (GCC), തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായ ആസിയാൻ (ASEAN), ആഫ്രിക്കൻ കോണ്ടിനെന്റൽ ഫ്രീ ട്രേഡ് ഏരിയ (AfCFTA) എന്നിവയിൽനിന്നുള്ള പ്രതിനിധികളും സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കും. വിവിധ മേഖലകൾ തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും രാജ്യാന്തര നിക്ഷേപ അവസരങ്ങൾ വിപുലീകരിക്കുന്നതിനും ഇവരുടെ പങ്കാളിത്തം സഹായിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന് പ്രത്യേക പരിഗണന നൽകുന്നതാണ് ഇത്തവണത്തെ ലോക നിക്ഷേപ ഫോറത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷത. ആഗോള സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെയും വ്യവസായ മേഖലകളെയും സാങ്കേതികവിദ്യ അതിവേഗം മാറ്റിമറിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് AI അധിഷ്ഠിത നിക്ഷേപങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ചർച്ചാവേദി ഒരുക്കുന്നത്.
ഖത്തർ വിദേശകാര്യ സഹമന്ത്രി അഹമ്മദ് അൽ സയ്യിദ്, യുഎൻസിടിഎഡി സെക്രട്ടറി ജനറൽ റെബേക്ക ഗ്രിൻസ്പാൻ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘാടകർ സമ്മേളനത്തിൽ AI മേഖലയുടെ പ്രാധാന്യം എടുത്തുകാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ലോക നിക്ഷേപ ഫോറത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായാണ് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിക്ഷേപങ്ങൾക്കും നയപരമായ വിഷയങ്ങൾക്കുമായി പ്രത്യേക ചർച്ചാവിഭാഗം ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത്.
AI സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ച ആഗോള നിക്ഷേപരംഗത്ത് സൃഷ്ടിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ, വികസിത രാജ്യങ്ങളും വികസ്വര രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാങ്കേതിക അന്തരം, ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം, സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്കുള്ള തുല്യമായ പ്രവേശനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചകളിൽ പ്രധാന സ്ഥാനം നേടും. AI മേഖലയിൽ നിക്ഷേപം വർധിക്കുന്നതിനൊപ്പം അതിന്റെ സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും ജനവിഭാഗങ്ങളിലേക്കും എത്തിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും സമ്മേളനം പരിശോധിക്കും.
ആഗോള നിക്ഷേപത്തിലെ അസമത്വം കുറയ്ക്കുകയും വികസനത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ എല്ലാ രാജ്യങ്ങൾക്കും ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുകയെന്നതാണ് ഫോറത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്. അവതരിപ്പിച്ച കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 2025ൽ ആഗോള വിദേശ നേരിട്ടുള്ള നിക്ഷേപം (FDI) ഏകദേശം 1.6 ട്രില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിലെത്തി. എന്നാൽ ആകെ നിക്ഷേപത്തിന്റെ 80 ശതമാനത്തിലധികവും വെറും 20 സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നാണ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്.
ഈ സാഹചര്യം വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്കും സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ നിക്ഷേപം ലഭിക്കുന്നതിലെ വെല്ലുവിളികൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. നിക്ഷേപങ്ങളുടെ അസന്തുലിതമായ വിതരണം പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണവും നയപരമായ ഇടപെടലുകളും ഫോറത്തിൽ ചർച്ചയാകും.
സുസ്ഥിര വികസന പദ്ധതികൾക്കുള്ള ധനസഹായം, അന്താരാഷ്ട്ര സാമ്പത്തിക സംവിധാനങ്ങളിലെ പരിഷ്കാരങ്ങൾ, സംഘർഷബാധിത രാജ്യങ്ങളുടെ പുനർനിർമ്മാണത്തിനാവശ്യമായ നിക്ഷേപം, സമാധാനവും സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ധനസമാഹരണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും സമ്മേളനത്തിന്റെ പ്രധാന അജണ്ടയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
പരമ്പരാഗത നിക്ഷേപ മേഖലകൾക്കുപുറമെ ബഹിരാകാശ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, സാംസ്കാരിക-സൃഷ്ടിപര വ്യവസായങ്ങൾ, നവീന സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉയർന്നുവരുന്ന അവസരങ്ങളും സമ്മേളനം പരിശോധിക്കും. പുതിയ സാമ്പത്തിക മേഖലകളിൽ സ്വകാര്യ-പൊതുമേഖലാ പങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകളും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടും.
ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സ്വാധീനം ശക്തമാകുകയും നിക്ഷേപ പ്രവാഹങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ദോഹ ലോക നിക്ഷേപ ഫോറത്തിന് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്നത്. വികസിത-വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലെ നിക്ഷേപ അന്തരം കുറയ്ക്കുന്നതിനും സുസ്ഥിര സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കുള്ള പുതിയ പങ്കാളിത്തങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും സമ്മേളനം വഴിയൊരുക്കുമെന്നാണ് സംഘാടകരുടെ പ്രതീക്ഷ.
