ന്യൂഡൽഹി: ആഗോള പ്രതിരോധ രംഗത്ത് ഇന്ത്യയുടെ സൈനികശേഷിയും സാങ്കേതിക മികവും ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്ന ബ്രഹ്മോസ് സൂപ്പർസോണിക് ക്രൂയിസ് മിസൈലിന്റെ പുതിയ തലമുറ പതിപ്പായ ബ്രഹ്മോസ്-എൻജി (BrahMos-NG) 2028 ഓടെ യാഥാർഥ്യമാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷ. നിലവിലുള്ള ബ്രഹ്മോസ് മിസൈലിനെക്കാൾ വലുപ്പവും ഭാരവും കുറഞ്ഞതും കൂടുതൽ പ്രവർത്തനക്ഷമതയുള്ളതുമായ പുതിയ പതിപ്പ് ഇന്ത്യൻ സായുധസേനയുടെ ആക്രമണശേഷിയും തന്ത്രപരമായ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളും കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. പ്രതിരോധ മേഖലയിൽ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിക്കുകയെന്ന ഇന്ത്യയുടെ ദീർഘകാല ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള സുപ്രധാന ചുവടുവയ്പായാണ് ഈ പദ്ധതിയെ കാണുന്നത്.
ഇന്ത്യയുടെയും റഷ്യയുടെയും സംയുക്ത പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന്റെ വിജയകരമായ ഉദാഹരണമായ ബ്രഹ്മോസ് മിസൈൽ സംവിധാനം ഇന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ സൈനിക കരുത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രതീകങ്ങളിലൊന്നായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. അതിവേഗതയും കൃത്യതയും ശക്തമായ പ്രഹരശേഷിയും ഒരുമിക്കുന്ന ഈ മിസൈൽ കരയിലും കടലിലും ആകാശത്തുനിന്നും വിക്ഷേപിക്കാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിലാണ് വികസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ശത്രുവിന്റെ നിർണായക സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ, വ്യോമതാവളങ്ങൾ, നാവിക സംവിധാനങ്ങൾ, മറ്റ് തന്ത്രപ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കെതിരെ കൃത്യമായ ആക്രമണം നടത്താനുള്ള ശേഷിയാണ് ബ്രഹ്മോസിനെ ശ്രദ്ധേയമാക്കുന്നത്.
അടുത്തിടെ നടന്ന ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂരിൽ ബ്രഹ്മോസ് മിസൈലിന്റെ ഉപയോഗം ഇന്ത്യയുടെ സൈനിക ആക്രമണശേഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് പുതിയ പ്രാധാന്യം നൽകി. പാകിസ്ഥാനിലെ തന്ത്രപ്രധാന സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇന്ത്യ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മോസ് മിസൈലുകൾ ഉപയോഗിച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. റാവൽപിണ്ടിക്ക് സമീപമുള്ള നൂർ ഖാൻ വ്യോമതാവളം ഉൾപ്പെടെയുള്ള സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ ആക്രമണത്തിന് വിധേയമായതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.
യഥാർഥ സംഘർഷ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അതിവേഗ മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങൾക്കുള്ള പ്രാധാന്യവും ശത്രുവിന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ മറികടന്ന് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രഹരമേൽപ്പിക്കാനുള്ള ശേഷിയും ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ വീണ്ടും ചർച്ചയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യകളോടുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര താൽപര്യം വർധിക്കുന്നതിനും ഇത്തരം സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാരണമായേക്കുമെന്നാണ് പ്രതിരോധ വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
ബ്രഹ്മോസ് പദ്ധതിയുടെ അടുത്ത സുപ്രധാന ഘട്ടമായാണ് ബ്രഹ്മോസ്-എൻജി അഥവാ നെക്സ്റ്റ് ജനറേഷൻ മിസൈലിന്റെ വികസനം പുരോഗമിക്കുന്നത്. നിലവിലുള്ള ബ്രഹ്മോസ് മിസൈലിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ വലുപ്പത്തിലും ഭാരത്തിലും ഗണ്യമായ കുറവ് വരുത്തുകയാണ് പുതിയ പതിപ്പിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
ഭാരം കുറയുന്നതോടെ കൂടുതൽ യുദ്ധവിമാനങ്ങളിൽ മിസൈൽ ഘടിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന നേട്ടം. പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ വിവിധ യുദ്ധവിമാനങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മോസ്-എൻജി വിന്യസിക്കാനുള്ള സാധ്യതകൾ പ്രതിരോധ ആസൂത്രണത്തിൽ നിർണായകമാണ്. ഒരു വിമാനത്തിന് ഒന്നിലധികം മിസൈലുകൾ വഹിക്കാനുള്ള സാധ്യതയും പുതിയ പതിപ്പ് തുറന്നുനൽകും.
മിസൈലിന്റെ വേഗത, കൃത്യത, ലക്ഷ്യം കണ്ടെത്താനുള്ള കഴിവ്, ശത്രുവിന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ മറികടക്കാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനാണ് ഗവേഷകർ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. ഇതിലൂടെ അതിവേഗം മാറുന്ന ആധുനിക യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ സായുധസേനയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രവർത്തനസ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
2028 ഓടെ പുതിയ മിസൈൽ സംവിധാനം സജ്ജമാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാനായാൽ, ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെയും നാവികസേനയുടെയും ആക്രമണശേഷിയിൽ അത് നിർണായക മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കും. എന്നാൽ അന്തിമ പരീക്ഷണങ്ങൾ, സാങ്കേതിക അംഗീകാരങ്ങൾ, ഉൽപ്പാദന സമയക്രമം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും മിസൈലിന്റെ യഥാർഥ സേവനപ്രവേശനം.
ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ കയറ്റുമതി മേഖലയിൽ ബ്രഹ്മോസ് മിസൈൽ സംവിധാനം പ്രധാന സ്ഥാനമാണ് വഹിക്കുന്നത്. പ്രതിരോധ ഉപകരണങ്ങളുടെ ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന രാജ്യത്തിൽനിന്ന് അത്യാധുനിക ആയുധ സംവിധാനങ്ങൾ വിദേശരാജ്യങ്ങൾക്ക് വിതരണം ചെയ്യുന്ന രാജ്യമായി ഇന്ത്യ മാറുന്നതിന്റെ ശ്രദ്ധേയ ഉദാഹരണമാണ് ബ്രഹ്മോസ്.
ഫിലിപ്പീൻസുമായുള്ള ചരിത്രപ്രധാനമായ പ്രതിരോധ കരാർ ഈ മാറ്റത്തിന് വലിയ പ്രചോദനമായി. തീരദേശ പ്രതിരോധശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ഫിലിപ്പീൻസ് ബ്രഹ്മോസ് മിസൈലുകൾ വാങ്ങാൻ തീരുമാനിച്ചതോടെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇന്ത്യൻ മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങളോടുള്ള താൽപര്യം വർധിച്ചു.
വിയറ്റ്നാം, ഇന്തോനേഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള പ്രതിരോധ സഹകരണ ചർച്ചകളും ബ്രഹ്മോസ് കയറ്റുമതിയുടെ പുതിയ സാധ്യതകളായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഈ രാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർദിഷ്ട കരാറുകളുടെ അന്തിമ നിലയും വിതരണ സമയക്രമവും ഔദ്യോഗിക സ്ഥിരീകരണത്തിന് വിധേയമാണ്. വരുംവർഷങ്ങളിൽ പുതിയ കരാറുകൾ യാഥാർഥ്യമായാൽ ബ്രഹ്മോസ് മിസൈലിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണി ഗണ്യമായി വിപുലീകരിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം പ്രതിരോധ കയറ്റുമതി ₹38,400 കോടി കവിഞ്ഞതായും വാർഷിക വളർച്ച 62 ശതമാനത്തിലധികമാണെന്നുമുള്ള കണക്കുകൾ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവ ഏത് സാമ്പത്തിക വർഷത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണെന്ന് ഔദ്യോഗിക കണക്കുകളിലൂടെ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതേസമയം, ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദന ശേഷി വർധിപ്പിക്കുകയും വിദേശ വിപണികൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പ്രതിരോധ കയറ്റുമതിയിൽ കൂടുതൽ മുന്നേറ്റം കൈവരിക്കാനാണ് ഇന്ത്യ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ബ്രഹ്മോസ് മിസൈലുകൾക്കുള്ള ആഭ്യന്തര, അന്താരാഷ്ട്ര ആവശ്യകത വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഉൽപ്പാദന ശേഷി വിപുലീകരിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളും ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ബ്രഹ്മോസ് എയ്‌റോസ്‌പേസിന്റെ ചീഫ് എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമായ ഡോ. ജയ്തീർഥ് ജോഷി, മിസൈൽ സംവിധാനത്തോടുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര താൽപര്യം വർധിക്കുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം എടുത്തുപറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ സായുധസേനയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനൊപ്പം വിദേശരാജ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള വിതരണവും സമയബന്ധിതമായി ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് കമ്പനിയുടെ പ്രധാന പരിഗണനകളിലൊന്നാണ്.
ഹൈദരാബാദ്, നാഗ്പൂർ, പിലാനി, ലഖ്‌നൗ എന്നിവിടങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉൽപ്പാദന, സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ മിസൈൽ നിർമാണത്തിനാവശ്യമായ ഘടകങ്ങളുടെ ലഭ്യതയും വിതരണ ശൃംഖലയുടെ കാര്യക്ഷമതയും മെച്ചപ്പെടുത്താനാണ് ശ്രമം.
പ്രത്യേകിച്ച് ലഖ്‌നൗവിലെ ബ്രഹ്മോസ് ഉൽപ്പാദന സൗകര്യം രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ വ്യവസായ വികസനത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. ഉത്തരേന്ത്യയിലെ പ്രതിരോധ വ്യവസായ ഇടനാഴിയുടെ വളർച്ചയ്ക്കും പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും ഇത്തരം പദ്ധതികൾ സഹായകരമാകും.
നിലവിലുള്ള മിസൈലുകളുടെ ഉൽപ്പാദനം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം ഭാവിയിലെ പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ വികസനത്തിനും ബ്രഹ്മോസ് എയ്‌റോസ്‌പേസ് പ്രാധാന്യം നൽകുകയാണ്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ‘ടെക്-ബ്രിക്സ്’ എന്ന പേരിൽ ഗവേഷണ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന പുതിയ സംരംഭം രൂപീകരിക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങളും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
പുതിയ തലമുറ മിസൈലുകളുടെ രൂപകൽപ്പന, നൂതന സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ വികസനം, വ്യവസായ-ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സഹകരണം എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ഇത്തരം സംരംഭങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യയിലെ സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും പ്രതിരോധ മേഖലയിലെ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്കും ഇതിലൂടെ പുതിയ അവസരങ്ങൾ ലഭിക്കാനിടയുണ്ട്.
ബ്രഹ്മോസ്-എൻജിയുടെ വികസനത്തിലും ഭാവിയിലെ കൂടുതൽ നൂതന മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങളുടെ രൂപകൽപ്പനയിലും ഇത്തരം ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
ബ്രഹ്മോസ്-എൻജി പദ്ധതി ഒരു പുതിയ മിസൈലിന്റെ വികസനം എന്നതിലുപരി ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ വ്യവസായത്തിന്റെ ഭാവിയെ നിർണയിക്കുന്ന സുപ്രധാന സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ആധുനിക യുദ്ധരംഗത്ത് വേഗത, കൃത്യത, കുറഞ്ഞ പ്രതികരണസമയം, വിവിധ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽനിന്നുള്ള വിക്ഷേപണശേഷി എന്നിവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം വർധിച്ചുവരികയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഭാരം കുറഞ്ഞതും കൂടുതൽ യുദ്ധവിമാനങ്ങളിൽ വിന്യസിക്കാൻ കഴിയുന്നതുമായ ബ്രഹ്മോസ്-എൻജി ഇന്ത്യയുടെ സൈനിക തന്ത്രങ്ങളിൽ നിർണായക സ്ഥാനമുറപ്പിച്ചേക്കും.
അതോടൊപ്പം ബ്രഹ്മോസ് മിസൈലുകളുടെ കയറ്റുമതി വർധിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങൾക്കും നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾക്കും പ്രതിരോധ വ്യവസായ വളർച്ചയ്ക്കും കരുത്തുപകരും. ആഭ്യന്തര സാങ്കേതികവിദ്യ, ഗവേഷണ ശേഷി, ഉൽപ്പാദന അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ആഗോള പ്രതിരോധ വിപണിയിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാധീനം കൂടുതൽ വിപുലീകരിക്കാനും സാധിക്കും.
2028 ഓടെ ബ്രഹ്മോസ്-എൻജി വികസന ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാനായാൽ, ഇന്ത്യയുടെ മിസൈൽ സാങ്കേതികവിദ്യാ ചരിത്രത്തിലെ മറ്റൊരു സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലായി അത് മാറും. പ്രതിരോധ സ്വയംപര്യാപ്തതയും സൈനിക ആധുനികവൽക്കരണവും ഒരേസമയം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്ന ഇന്ത്യയ്ക്ക് ബ്രഹ്മോസിന്റെ പുതിയ തലമുറ പതിപ്പ് ഭാവിയിലെ തന്ത്രപരമായ പ്രതിരോധശേഷിയുടെ പ്രധാന ഘടകമാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
