ഫ്രാൻസ് മുതൽ അമേരിക്ക വരെ തെരുവുകളിൽ ജനരോഷം; എട്ട് രാജ്യങ്ങളിൽ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം, ലോകമെമ്പാടും ഭരണകൂടങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിഷേധക്കൊടുങ്കാറ്റ്

പണപ്പെരുപ്പം, തൊഴിലില്ലായ്മ, കുറഞ്ഞ വേതനം, വിദ്യാഭ്യാസ ബജറ്റിലെ വെട്ടിക്കുറവ്, ഭവനവില വർധന എന്നിവയ്ക്കെതിരെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ശക്തമാകുന്നു. യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലേക്കും ഇന്ത്യയിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഭരണകൂടങ്ങൾക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയായി മാറുകയാണ്.

ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ സർക്കാരുകളുടെ സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക, വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങൾക്കെതിരെ ജനരോഷം ശക്തമാകുന്നു. ഫ്രാൻസ്, ബെൽജിയം, പോർച്ചുഗൽ, ഇറ്റലി, അൽബേനിയ, തുർക്കി, അർജന്റീന, അമേരിക്ക തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് പ്രതിഷേധവുമായി തെരുവിലിറങ്ങുന്നത്. ഇന്ത്യയിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധങ്ങൾ തുടരുകയാണ്.

വർധിച്ചുവരുന്ന ജീവിതച്ചെലവ്, നിയന്ത്രണാതീതമായ പണപ്പെരുപ്പം, തൊഴിലില്ലായ്മ, ശമ്പള വർധനയില്ലായ്മ, വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയാണ് വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് പ്രധാന കാരണങ്ങൾ. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ സമരങ്ങൾ സമാധാനപരമായി തുടരുമ്പോൾ മറ്റിടങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധക്കാരും സുരക്ഷാസേനയും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുകയാണ്.

ഫ്രാൻസിലാണ് പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്കിടയിൽ രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ പ്രശ്നങ്ങളും ജനങ്ങളുടെ അസംതൃപ്തി വർധിപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

പണപ്പെരുപ്പം, ഇന്ധനവില വർധന, സ്കൂളുകളിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ അപര്യാപ്തത, വിദ്യാഭ്യാസ ബജറ്റിലെ വെട്ടിക്കുറവുകൾ എന്നിവയ്ക്കെതിരെയാണ് വിദ്യാർത്ഥികളും തൊഴിലാളികളും സാധാരണക്കാരും പ്രതിഷേധിക്കുന്നത്.

പാരീസിൽ ആരംഭിച്ച വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭം പിന്നീട് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഫ്രഞ്ച് ആഭ്യന്തര മന്ത്രി ലോറന്റ് നൂൺസിനെ ഉദ്ധരിച്ചുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഏകദേശം 5.50 ലക്ഷം പേർ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തതായി പറയുന്നു. പാരീസിൽ മാത്രം 1.10 ലക്ഷം പേർ തെരുവിലിറങ്ങിയെന്നാണ് കണക്ക്.

ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധക്കാരും പോലീസും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ ഉണ്ടായതോടെ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ ശക്തമാക്കി. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയ്ക്ക് കൂടുതൽ ധനസഹായം അനുവദിക്കണമെന്നും സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാൻ അടിയന്തര നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നുമാണ് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ പ്രധാന ആവശ്യം.

ഫ്രാൻസിന്റെ അയൽരാജ്യമായ ബെൽജിയത്തിലും വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാർ തീരുമാനങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിഷേധം ശക്തമാണ്.

സർവകലാശാലാ ഫീസ് വർധിപ്പിക്കുന്നതിനും പൊതുചെലവുകൾ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുന്നതിനുമെതിരെയാണ് വിദ്യാർത്ഥികൾ രംഗത്തിറങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം സാധാരണ കുടുംബങ്ങൾക്ക് താങ്ങാനാകാത്ത നിലയിലേക്ക് മാറുമെന്ന ആശങ്കയാണ് വിദ്യാർത്ഥികൾ ഉയർത്തുന്നത്.

തലസ്ഥാനമായ ബ്രസ്സൽസിലും ലീജ് നഗരത്തിലും നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾ ചിലയിടങ്ങളിൽ സംഘർഷത്തിലേക്ക് നീങ്ങി. പ്രതിഷേധക്കാരെ പിരിച്ചുവിടാൻ പോലീസ് ജലപീരങ്കി ഉപയോഗിച്ചതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

പോർച്ചുഗലിൽ സാധാരണക്കാരുടെ പ്രധാന ആശങ്ക ഭവനവിലയിലുണ്ടായ വൻ വർധനയാണ്. തലസ്ഥാനമായ ലിസ്ബണിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് പണപ്പെരുപ്പത്തിനും കുറഞ്ഞ വേതനത്തിനും ഉയർന്ന വാടകയ്ക്കും എതിരെ പ്രതിഷേധ മാർച്ച് സംഘടിപ്പിച്ചത്.

2017 മുതൽ രാജ്യത്തെ ഭവനവില ഏകദേശം ഇരട്ടിയായെന്നാണ് പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പറയുന്നത്. ഇതോടെ കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള കുടുംബങ്ങൾക്കും യുവാക്കൾക്കും സ്വന്തമായി വീട് വാങ്ങുന്നതും നഗരങ്ങളിൽ വാടകയ്ക്ക് താമസിക്കുന്നതും കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടേറിയിരിക്കുകയാണ്.

വരുമാനത്തിന് അനുസൃതമായി ജീവിതച്ചെലവ് നിയന്ത്രിക്കണമെന്നും ഭവനമേഖലയിൽ സർക്കാർ ഇടപെടൽ ശക്തമാക്കണമെന്നുമാണ് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ആവശ്യം.

ഇറ്റലിയിലെ സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായ മിലാനിലും ജനങ്ങളുടെ അസംതൃപ്തി തെരുവുകളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയാണ്. ദൈനംദിന ആവശ്യസാധനങ്ങളുടെ വില ഉയരുമ്പോഴും ശമ്പളത്തിൽ കാര്യമായ വർധനയില്ലാത്തതാണ് പ്രതിഷേധത്തിന് പ്രധാന കാരണം.

ഭക്ഷണം, ഗതാഗതം, വൈദ്യുതി, താമസം തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ചെലവഴിക്കേണ്ട തുക വർധിക്കുന്നത് തൊഴിലാളികളെയും ഇടത്തരം കുടുംബങ്ങളെയും സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുന്നു.

വേതനവർധനയും തൊഴിൽസുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം വിലക്കയറ്റം നിയന്ത്രിക്കാൻ സർക്കാർ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നാണ് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ആവശ്യം.

അൽബേനിയയിൽ സർവകലാശാലകളുടെ നിലവാരവും യുവജന തൊഴിലില്ലായ്മയും വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്.

രാജ്യത്തെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനത്തിലെ പോരായ്മകൾ പരിഹരിക്കണമെന്നും പഠനം പൂർത്തിയാക്കുന്ന യുവാക്കൾക്ക് കൂടുതൽ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കണമെന്നുമാണ് വിദ്യാർത്ഥികൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.

ഒക്ടോബർ 13ന് തലസ്ഥാനമായ ടിറാനയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന് മുന്നിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിനിടെ ചില വിദ്യാർത്ഥികൾ കെട്ടിടത്തിന് നേരെ ഇഷ്ടികകൾ എറിഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരവും തൊഴിൽ സാധ്യതകളും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ സർക്കാർ പരാജയപ്പെടുന്നുവെന്നാണ് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ആരോപണം.

തുർക്കിയിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന പണപ്പെരുപ്പവും കുറഞ്ഞ പെൻഷൻ തുകയും മുതിർന്ന പൗരന്മാരെ പ്രതിഷേധത്തിലേക്ക് നയിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

തലസ്ഥാനമായ അങ്കാറയിൽ പെൻഷൻകാർ സംഘടിപ്പിച്ച പ്രകടനത്തിൽ ജീവിതച്ചെലവിന് അനുസൃതമായി പെൻഷൻ വർധിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

അവശ്യസാധനങ്ങൾക്കും ആരോഗ്യപരിചരണത്തിനും താമസത്തിനുമുള്ള ചെലവ് വർധിക്കുമ്പോൾ നിലവിലുള്ള പെൻഷൻ തുക കൊണ്ട് ജീവിതം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്നില്ലെന്നാണ് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ പരാതി.

അർജന്റീനയിൽ പ്രസിഡന്റ് ജാവിയർ മെയ്‌ലിയുടെ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ ബജറ്റ് വെട്ടിക്കുറവുകളുമാണ് വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കാരണമായിരിക്കുന്നത്.

പൊതുസർവകലാശാലകൾക്കുള്ള സർക്കാർ ധനസഹായം കുറയ്ക്കുന്നതിനെതിരെ ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളും വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തകരും പാർലമെന്റിന് മുന്നിൽ ഒത്തുകൂടി.

വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള സർക്കാർ ചെലവ് കുറയുന്നത് സർവകലാശാലകളുടെ പ്രവർത്തനത്തെയും ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഭാവിയെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്നാണ് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ വാദം.

സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാനുള്ള നടപടികളുടെ ഭാഗമായി വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയെ ദുർബലപ്പെടുത്തരുതെന്നും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ധനസഹായം സംരക്ഷിക്കണമെന്നുമാണ് അവരുടെ ആവശ്യം.

അമേരിക്കയിൽ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ഭരണനയങ്ങൾക്കെതിരെ ‘നോ കിംഗ്സ്’ എന്ന പേരിൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾ ശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്.

രാജ്യത്തെ വിവിധ നഗരങ്ങളിൽ നടന്ന റാലികളിൽ ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരപ്രയോഗം, ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, പൗരാവകാശങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളാണ് പ്രതിഷേധക്കാർ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നത്.

ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്ത് ഭരണാധികാരികൾ നിയമത്തിനും ഭരണഘടനയ്ക്കും അതീതരല്ലെന്ന സന്ദേശമാണ് ‘നോ കിംഗ്സ്’ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ പ്രധാന മുദ്രാവാക്യം.

ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നയങ്ങൾക്കെതിരെ വിവിധ സാമൂഹിക സംഘടനകളും പൗരാവകാശ പ്രവർത്തകരും രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടായ്മകളും പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്.

ഇന്ത്യയിലും വോട്ടർപട്ടികയുടെ പ്രത്യേക തീവ്ര പുനഃപരിശോധനയായ എസ്‌ഐആറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കാരണമായിട്ടുണ്ട്.

വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് അർഹരായ വോട്ടർമാർ ഒഴിവാക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്ന ആശങ്കയാണ് പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളും വിവിധ സംഘടനകളും ഉന്നയിക്കുന്നത്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികളിൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കണമെന്നും അർഹരായ എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും വോട്ടവകാശം സംരക്ഷിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടാണ് പ്രതിഷേധങ്ങൾ.

വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ കാരണങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളും വ്യത്യസ്തമാണെങ്കിലും അവയ്ക്കിടയിൽ ചില പൊതുസവിശേഷതകളുണ്ട്.

വിലക്കയറ്റത്തിനനുസരിച്ച് വരുമാനം ഉയരാത്തത്, യുവാക്കൾക്ക് ആവശ്യമായ തൊഴിലവസരങ്ങൾ ലഭിക്കാത്തത്, വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഭവനത്തിനുമുള്ള ചെലവ് വർധിക്കുന്നത്, സർക്കാർ സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങളുടെ ഭാരം സാധാരണക്കാരിലേക്ക് എത്തുന്നത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളാണ് പല പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രബിന്ദു.

യൂറോപ്പിൽ വിദ്യാഭ്യാസവും ജീവിതച്ചെലവും പ്രധാന വിഷയങ്ങളാകുമ്പോൾ ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിൽ പൊതുചെലവ് വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുന്നതിനെതിരെയുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങളാണ് ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. അമേരിക്കയിൽ ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളും ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരപരിധിയും ചർച്ചയാകുമ്പോൾ ഇന്ത്യയിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയുടെ സുതാര്യതയാണ് വിവാദവിഷയം.

ഈ പ്രതിഷേധങ്ങളെല്ലാം ഒരൊറ്റ ആഗോള പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല. എന്നാൽ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം, സാമൂഹിക നീതി, മെച്ചപ്പെട്ട വിദ്യാഭ്യാസം, ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച പൊതുജനങ്ങളുടെ ആശങ്കകൾ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ശക്തമാകുന്നതിന്റെ സൂചനകളാണ് ഇവ നൽകുന്നത്.

സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ജനങ്ങളുടെ പരാതികൾക്ക് പരിഹാരം കാണാനും ഭരണകൂടങ്ങൾക്ക് കഴിയുമോ എന്നതാണ് ഇപ്പോൾ ഉയരുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ തെരുവുകളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്ന ജനക്കൂട്ടങ്ങൾ നൽകുന്ന സന്ദേശവും അതുതന്നെയാണ് — ജനങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങളും അവകാശങ്ങളും അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് ഭരണകൂടങ്ങൾക്ക് മുന്നോട്ടുപോകാനാവില്ല.