ദോഹ (ഖത്തര്‍): അമേരിക്കയുമായി സമാധാന ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതിന് കർശന വ്യവസ്ഥകൾ മുന്നോട്ടു വെച്ച് ഇറാൻ. വാഷിംഗ്ടൺ തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ പൂർണമായി അംഗീകരിക്കുകയും അവ നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള വിശ്വസനീയമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്താൽ മാത്രമേ ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകൂ എന്നാണ് ടെഹ്‌റാന്റെ നിലപാട്. പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി ഫീൽഡ് മാർഷൽ അസിം മുനീർ മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇറാൻ സന്ദർശിക്കുന്നതിനിടെയാണ് അമേരിക്കയ്ക്ക് വ്യക്തമായ സന്ദേശവുമായി ഇറാൻ രംഗത്തെത്തിയത്.
ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയും യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണവും സംബന്ധിച്ച തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ തുടരുന്നതിനിടെയാണ് ഇറാൻ നിലപാട് കടുപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. അമേരിക്കയുടെ സമ്മർദങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങി ആണവ നയത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തില്ലെന്നും രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരവും ദേശീയ താൽപര്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയുണ്ടാകില്ലെന്നും ഇറാനിയൻ നേതൃത്വം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇറാനിൽ നിന്ന് ഒരു ഗ്രാം സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം പോലും വിദേശത്തേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്യില്ലെന്ന് ഇറാന്റെ ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി മൊഹ്‌സെൻ റെസായി സാമൂഹിക മാധ്യമമായ എക്‌സിലൂടെ വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്കയുമായുള്ള വിശ്വാസബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെങ്കിൽ വാഷിംഗ്ടൺ ആദ്യം വ്യക്തമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും അതുവരെ ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്ന പ്രശ്നമില്ലെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു.
ഇറാൻ മുന്നോട്ടു വെച്ച എല്ലാ വ്യവസ്ഥകളും പൂർണമായി പാലിച്ചുകൊണ്ടായിരിക്കണം പുതിയ നയതന്ത്ര നടപടികൾ ആരംഭിക്കേണ്ടതെന്നാണ് റെസായിയുടെ നിലപാട്. പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി അസിം മുനീറുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയിലും അദ്ദേഹം ഇക്കാര്യം ആവർത്തിച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
ചൊവ്വാഴ്ച ടെഹ്‌റാനിൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെഷേഷ്കിയാനും അസിം മുനീറും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ നിലവിലെ സാഹചര്യങ്ങളും അമേരിക്കയുമായുള്ള സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യതകളും വിശദമായി ചർച്ച ചെയ്തതായി ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിൽ ആശയവിനിമയം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനും പാകിസ്ഥാൻ നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങളും ചർച്ചയിൽ പ്രധാന വിഷയമായിരുന്നു.
ഇറാൻ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാക്കർ ഖാലിബാഫുമായും മുനീർ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതായി നൂർന്യൂസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇറാൻ നേരത്തെ മുന്നോട്ടുവച്ച ഏഴ് വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കാതെ അമേരിക്കയ്ക്ക് ഇറാന്റെ വിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഖാലിബാഫ് വ്യക്തമാക്കിയതായി റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.
ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങൾക്കെതിരായ അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കുക, ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുക, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ വിവിധ സംഘർഷമേഖലകളിൽ തുടരുന്ന ശത്രുതാപരമായ നടപടികൾ അവസാനിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾ ഈ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ സമാധാന ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരം കണ്ടെത്താനാകില്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ വാദം.
അതേസമയം, ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയാണ് അമേരിക്കയുമായുള്ള ഏതൊരു കരാറിനും മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നത്. യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഗണ്യമായി നിയന്ത്രിക്കണമെന്ന അമേരിക്കയുടെ ആവശ്യവും ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉപേക്ഷിക്കില്ലെന്ന ഇറാന്റെ നിലപാടും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യമാണ് ചർച്ചകളെ സങ്കീർണമാക്കുന്നത്.
പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള മൊജ്തബ ഖമേനിയുടെ നിലപാടിന് അനുസൃതമായി, ഉയർന്ന തോതിൽ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം രാജ്യത്തിന് പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്നും റെസായി വ്യക്തമാക്കി. ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർണായക തീരുമാനങ്ങളിൽ വിദേശ സമ്മർദങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങേണ്ടതില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാനിയൻ ഭരണകൂടം.
എട്ട് മാസമായി തുടരുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്ന യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഏതൊരു കരാറിലും ഇറാൻ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ ശേഷി ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് ഈ മാസം ആദ്യം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ആണവായുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതാക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഉറപ്പുകളാണ് വാഷിംഗ്ടൺ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.
ഇറാൻ ആണവായുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുവെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെയും ഇസ്രായേലിന്റെയും ചില പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെയും ആരോപണം. ഇറാൻ യുറേനിയം 60 ശതമാനം വരെ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ആശങ്ക ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. സാധാരണ സിവിലിയൻ ആണവോർജ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന സമ്പുഷ്ടീകരണ തോതിനേക്കാൾ വളരെ ഉയർന്ന നിലയാണിത്. ആണവായുധങ്ങൾക്ക് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഏകദേശം 90 ശതമാനം സമ്പുഷ്ടീകരണ നിലവാരത്തിലേക്ക് സാങ്കേതികമായി കൂടുതൽ അടുക്കുന്ന ഘട്ടവുമാണിത്.
എന്നാൽ, ആണവായുധങ്ങൾ നിർമിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം തങ്ങൾക്കില്ലെന്നാണ് ഇറാൻ ആവർത്തിക്കുന്നത്. വൈദ്യുതി ഉൽപാദനവും ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കാണ് ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്നും ഇറാൻ അവകാശപ്പെടുന്നു. യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം മാത്രം ഒരു രാജ്യം ആണവായുധം നിർമിക്കുന്നുവെന്നതിന് തെളിവല്ലെന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ലഘൂകരിക്കുന്നതിൽ പാകിസ്ഥാൻ നിർണായക മധ്യസ്ഥ പങ്കാണ് വഹിക്കുന്നതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഇരുരാജ്യങ്ങളുമായും ആശയവിനിമയം നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയാണ് ഇസ്‌ലാമാബാദ് നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകൾ ശക്തമാക്കുന്നത്.
ജൂണിൽ പാകിസ്ഥാന്റെ മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങളിലൂടെ ഒരു ഇടക്കാല സമാധാന ധാരണയിലെത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കുശേഷം സംഘർഷം വീണ്ടും രൂക്ഷമായതോടെ ആ ശ്രമങ്ങൾ ഫലം കണ്ടില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. മുൻ ധാരണകൾ തകർന്നതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ അവിശ്വാസം മറികടന്ന് പുതിയൊരു ചർച്ചാ സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് മുനീറിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ സന്ദർശനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
എന്നാൽ, അമേരിക്ക ആദ്യം നടപടിയെടുക്കണമെന്ന ഇറാന്റെ ആവശ്യവും ആണവ പദ്ധതിയിൽ ഇറാൻ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യണമെന്ന വാഷിംഗ്ടണിന്റെ നിലപാടും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ പരിഹരിക്കുക എളുപ്പമാകില്ല. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ സുരക്ഷയും അന്താരാഷ്ട്ര എണ്ണവ്യാപാരവും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സ്ഥിരതയും ഈ ചർച്ചകളുടെ വിജയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ ലോക രാജ്യങ്ങളും നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണ്.
അസിം മുനീറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയ്ക്ക് ഇറാൻ വാതിൽ പൂർണമായി അടച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, അമേരിക്കയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് വ്യക്തമായ ഉറപ്പുകളും നടപടികളും ഉണ്ടാകാതെ ചർച്ചകളിലേക്ക് മടങ്ങില്ലെന്ന സന്ദേശമാണ് ടെഹ്‌റാൻ നൽകുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വരും ദിവസങ്ങളിൽ വാഷിംഗ്ടൺ സ്വീകരിക്കുന്ന നിലപാടായിരിക്കും സമാധാന ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാവി നിർണയിക്കുക.
