ന്യൂഡല്ഹി: ഇസ്രായേലിൽ അടുത്ത പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി പുറത്തുവരുന്ന അഭിപ്രായ സർവേകൾ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലികുഡ് പാർട്ടിക്കും കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. ജനപിന്തുണയിൽ പ്രതിപക്ഷം മുന്നേറുന്നതായുള്ള സൂചനകൾ ശക്തമാകുന്നതിനിടെ, അധികാരത്തിൽ തുടരാൻ നെതന്യാഹു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങൾ ആവിഷ്കരിക്കുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. പ്രതിപക്ഷത്തെ പ്രമുഖ നേതാവും മുൻ സൈനിക മേധാവിയുമായ ഗാഡി ഐസെൻകോട്ടുമായി അധികാരം പങ്കിടുന്ന റൊട്ടേഷൻ കരാറിലൂടെ ദേശീയ ഐക്യ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാനുള്ള സാധ്യതകളാണ് ഇപ്പോൾ ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ചർച്ചയാകുന്നത്.
ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ബീഹാറിൽ നിതീഷ് കുമാർ സ്വീകരിച്ച സഖ്യരാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളുമായി സാമ്യമുള്ള നീക്കമാണിതെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ. മാറുന്ന രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് സഖ്യങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിച്ചും എതിരാളികളുമായി കൈകോർത്തും അധികാരം നിലനിർത്തിയ നിതീഷ് കുമാറിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മാതൃകയാണ് നെതന്യാഹുവിന്റെ പുതിയ നീക്കവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.
വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റിന്റെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, നെതന്യാഹുവിന്റെ ലികുഡ് പാർട്ടി ഗാഡി ഐസെൻകോട്ടിന്റെ യാഷർ പാർട്ടിയുമായി സഖ്യസാധ്യതകൾ പരിശോധിക്കുന്നുണ്ട്. അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഒരു പാർട്ടിക്കും വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ, പ്രധാനമന്ത്രി പദവി നിശ്ചിത കാലയളവുകളിൽ പങ്കിടുന്ന റൊട്ടേഷൻ സംവിധാനത്തിലൂടെ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാനാണ് ആലോചന.
ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാധ്യതകൾ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ പ്രതിനിധികളും ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രീയ വൃത്തങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകളിലും ഉയർന്നുവന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ നെതന്യാഹുവുമായി ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഐസെൻകോട്ട് പരസ്യമായി തള്ളിക്കളഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നെതന്യാഹുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാരിൽ പങ്കാളിയാകുന്നത് തന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾക്കും വിശ്വാസ്യതയ്ക്കും തിരിച്ചടിയാകുമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്.
ഇതോടെ സഖ്യനീക്കം യാഥാർഥ്യമാകുമോ, അതോ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി നെതന്യാഹു നടത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദതന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണോ എന്ന ചോദ്യവും ഉയരുകയാണ്.
ഒക്ടോബർ 23-ന് ജെറുസലേം പോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത N12, ചാനൽ 13 അഭിപ്രായ സർവേകൾ നെതന്യാഹുവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെ സംബന്ധിച്ച് നിർണായക സൂചനകളാണ് നൽകുന്നത്.
N12 സർവേയിൽ ഐസെൻകോട്ടിന്റെ യാഷർ പാർട്ടിക്ക് 23 സീറ്റുകളും നെതന്യാഹുവിന്റെ ലികുഡ് പാർട്ടിക്ക് 19 സീറ്റുകളുമാണ് പ്രവചിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചാനൽ 13 സർവേയിൽ യാഷറിന് 20 സീറ്റുകളും ലികുഡിന് 19 സീറ്റുകളും ലഭിക്കുമെന്നാണ് കണക്ക്.
120 അംഗങ്ങളുള്ള ഇസ്രായേൽ പാർലമെന്റായ കെനെസെറ്റിൽ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ കുറഞ്ഞത് 61 അംഗങ്ങളുടെ പിന്തുണ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ പുറത്തുവന്ന സർവേകളിൽ ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ ചേരിക്കും കേവല ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കുമെന്ന് പ്രവചിക്കുന്നില്ല.
N12 സർവേ പ്രകാരം ഐസെൻകോട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രതിപക്ഷ ചേരിക്ക് 55 സീറ്റുകളും നെതന്യാഹുവിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ചേരിക്ക് 51 സീറ്റുകളും ലഭിക്കാം. ചാനൽ 13 സർവേയിൽ ഈ കണക്കുകൾ യഥാക്രമം 52 ഉം 49 ഉം ആണ്.
ഇത്തരമൊരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം യാഥാർഥ്യമായാൽ ചെറുപാർട്ടികളുടെ പിന്തുണയോ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ തമ്മിലുള്ള ധാരണയോ സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിൽ നിർണായകമാകും. ഈ സാഹചര്യം മുൻകൂട്ടി കണ്ടാണ് നെതന്യാഹു ഐസെൻകോട്ടുമായി അധികാരപങ്കിടൽ കരാറിനുള്ള സാധ്യതകൾ അന്വേഷിക്കുന്നതെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
നെതന്യാഹുവിന്റെ നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സഖ്യത്തിലെ തീവ്രവലതുപക്ഷ നേതാക്കൾ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ വലിയ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വിധേയരായിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറ്റാമർ ബെൻ-ഗ്വിറിനെപ്പോലുള്ള നേതാക്കളുടെ നിലപാടുകൾ അമേരിക്കയുമായും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായുമുള്ള ഇസ്രായേലിന്റെ ബന്ധങ്ങളിൽ അസ്വസ്ഥതകൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഐസെൻകോട്ടിനെപ്പോലുള്ള നേതാക്കളുമായി കൈകോർക്കുന്നതിലൂടെ കൂടുതൽ മിതവാദ സ്വഭാവമുള്ള സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന സന്ദേശമാണ് നെതന്യാഹു അമേരിക്കൻ, യൂറോപ്യൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് നൽകുന്നതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
ഇത്തരമൊരു സർക്കാർ ഇസ്രായേലിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കുന്നതിനൊപ്പം പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സഹായിക്കുമെന്ന് നെതന്യാഹു കണക്കുകൂട്ടുന്നു.
ഇറാനെതിരായ അമേരിക്കയുടെ പ്രാദേശിക തന്ത്രങ്ങളിൽ ഇസ്രായേലിന്റെ പങ്ക് കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ തന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാരിന് കഴിയുമെന്നും അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
ഇസ്രായേലിലെ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങളിൽ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ നിലപാടും ശ്രദ്ധേയമാണ്. നെതന്യാഹുവിന് പരസ്യമായി പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച ട്രംപ്, ഇസ്രായേലിൽ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിന് കഴിയുമെന്ന നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഒക്ടോബർ 18-ന് നെതന്യാഹുവിനെ ‘മഹാനായ യോദ്ധാവായ പ്രധാനമന്ത്രി’ എന്നാണ് ട്രംപ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. പിന്നാലെ ഒക്ടോബർ 25-ന് നെതന്യാഹുവിനെതിരായ അഴിമതിക്കേസുകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് മാപ്പ് നൽകണമെന്ന ആവശ്യവുമായി ഇസ്രായേൽ പ്രസിഡന്റിനുമേൽ ട്രംപ് സമ്മർദം ചെലുത്തിയതായും റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നു.
നെതന്യാഹുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സ്ഥിരതയുള്ള സർക്കാരാണ് അമേരിക്കയുടെ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമെന്ന നിലപാട് ട്രംപ് സ്വീകരിക്കുന്നതായി ലികുഡ് വൃത്തങ്ങൾ അവകാശപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിനുള്ളിൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏകാഭിപ്രായമില്ലെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. നെതന്യാഹുവിന്റെ മുൻകാല രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളും സഖ്യകരാറുകളോടുള്ള സമീപനവും ചില അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ അവിശ്വാസം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ട്രംപിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പിന്തുണ മാത്രം നെതന്യാഹുവിന്റെ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങൾ വിജയിപ്പിക്കാൻ മതിയാകുമോ എന്നതും പ്രധാന ചോദ്യമാണ്.
നെതന്യാഹുവിന്റെ പുതിയ സഖ്യനീക്കത്തെ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ നിതീഷ് കുമാർ മാതൃകയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതിന് പിന്നിൽ വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങളുണ്ട്.
ബീഹാറിൽ വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബിജെപിയുമായും ആർജെഡിയുമായും സഖ്യമുണ്ടാക്കി അധികാരത്തിൽ തുടരാൻ നിതീഷ് കുമാറിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
2022-ൽ ബിജെപി സഖ്യം ഉപേക്ഷിച്ച നിതീഷ് കുമാർ, തേജസ്വി യാദവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജനതാദളുമായി കൈകോർത്ത് പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. തേജസ്വി യാദവ് ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി. ഭാവിയിൽ തേജസ്വിക്ക് മുഖ്യമന്ത്രി പദവി കൈമാറുമെന്ന രാഷ്ട്രീയ ധാരണയെക്കുറിച്ചും അന്ന് ചർച്ചകൾ നടന്നിരുന്നു.
എന്നാൽ 2024 ജനുവരിയിൽ നിതീഷ് കുമാർ ആർജെഡിയുമായുള്ള സഖ്യം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ബിജെപി നേതൃത്വം നൽകുന്ന എൻഡിഎയിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്തു. പുതിയ സഖ്യത്തിലും അദ്ദേഹം മുഖ്യമന്ത്രിയായി തുടർന്നു.
ഇത് ഔപചാരികമായി നടപ്പാക്കിയ ഒരു റൊട്ടേഷൻ കരാർ ലംഘിച്ചതിന് തുല്യമാണെന്ന് പറയാനാകില്ലെങ്കിലും, അധികാരം നിലനിർത്താൻ സഖ്യങ്ങൾ മാറ്റുന്ന രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായാണ് നിതീഷിന്റെ നീക്കങ്ങൾ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
കർണാടകയിലും സമാനമായ അധികാരപങ്കിടൽ പരീക്ഷണം പരാജയപ്പെട്ട ചരിത്രമുണ്ട്. 2006-ൽ എച്ച്.ഡി. കുമാരസ്വാമിയും ബി.എസ്. യെദ്യൂരപ്പയും തമ്മിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പദവി 20 മാസം വീതം പങ്കിടാനുള്ള ധാരണയുണ്ടായി. എന്നാൽ നിശ്ചിത കാലാവധിക്ക് ശേഷം അധികാരം കൈമാറുന്നതിനെച്ചൊല്ലിയുണ്ടായ തർക്കം സഖ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് വഴിവച്ചു.
ഈ അനുഭവങ്ങൾ റൊട്ടേഷൻ കരാറുകൾ രാഷ്ട്രീയമായി എത്രത്തോളം അനിശ്ചിതത്വം നിറഞ്ഞതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇസ്രായേലിൽ അധികാരം പങ്കിടുന്ന റൊട്ടേഷൻ സംവിധാനം പുതിയ ആശയമല്ല. നെതന്യാഹു തന്നെ മുമ്പ് ഇത്തരമൊരു കരാറിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുണ്ട്.
2020-ൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിക്കിടെ ബെന്നി ഗാന്റ്സുമായി ചേർന്ന് നെതന്യാഹു ദേശീയ ഐക്യ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചിരുന്നു. കരാർ പ്രകാരം ആദ്യം നെതന്യാഹുവും പിന്നീട് ഗാന്റ്സും പ്രധാനമന്ത്രി പദവി വഹിക്കേണ്ടതായിരുന്നു.
എന്നാൽ ബജറ്റ് സംബന്ധിച്ച തർക്കങ്ങളും സഖ്യത്തിനുള്ളിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും മൂലം സർക്കാർ തകർന്നു. ഗാന്റ്സിന് പ്രധാനമന്ത്രി പദവി കൈമാറുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ രാജ്യം വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്ക് നീങ്ങി.
ഇതോടെ അധികാരപങ്കിടൽ കരാറുകളിലെ നെതന്യാഹുവിന്റെ വിശ്വാസ്യത വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയായി മാറി.
ഇപ്പോൾ ഐസെൻകോട്ടുമായി സമാനമായ കരാർ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ ഈ പഴയ അനുഭവം വീണ്ടും പ്രസക്തമാകുകയാണ്. ഒരു റൊട്ടേഷൻ കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചാലും നെതന്യാഹു അത് പൂർണമായി നടപ്പാക്കുമെന്നതിന് എന്താണ് ഉറപ്പെന്ന ചോദ്യം പ്രതിപക്ഷ വൃത്തങ്ങളിൽ ഉയരുന്നുണ്ട്.
മുൻ സൈനിക മേധാവിയായ ഗാഡി ഐസെൻകോട്ട് ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നെതന്യാഹുവിന് ശക്തമായ ബദലായി ഉയർന്നുവരുന്ന നേതാക്കളിലൊരാളാണ്. സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങളിലെ പരിചയസമ്പത്തും മിതവാദ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളും അദ്ദേഹത്തിന് വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്വീകാര്യത നൽകുന്ന ഘടകങ്ങളായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ നെതന്യാഹുവുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും ഉയരുന്നുണ്ട്.
അഭിപ്രായ സർവേ വിദഗ്ധനായ മെനാഷെം ലാസറിന്റെ വിലയിരുത്തലിൽ നെതന്യാഹു വിശ്വസനീയനായ രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളിയല്ല. അദ്ദേഹവുമായി അധികാരപങ്കിടൽ കരാറിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ഐസെൻകോട്ടിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം രാഷ്ട്രീയ ആത്മഹത്യയ്ക്ക് തുല്യമായിരിക്കുമെന്നാണ് ലാസറിന്റെ അഭിപ്രായം.
നെതന്യാഹുവിനെതിരെ നിലപാടെടുത്ത് പിന്തുണ നേടിയ ഐസെൻകോട്ട് പിന്നീട് അദ്ദേഹവുമായി കൈകോർത്താൽ സ്വന്തം വോട്ടർമാരുടെ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അതേസമയം സഖ്യത്തിൽ ചേരാതെ പ്രതിപക്ഷത്ത് തുടരുന്നതും സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിലെ അനിശ്ചിതത്വം വർധിപ്പിച്ചേക്കാം.
ഇസ്രായേലിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം നെതന്യാഹുവിന് മുന്നിൽ രണ്ട് പ്രധാന വെല്ലുവിളികളാണ് ഉയർത്തുന്നത്. ഒന്ന്, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സർവേകളിൽ ലികുഡ് പാർട്ടിക്ക് നേരിടേണ്ടിവരുന്ന തിരിച്ചടി. രണ്ടാമത്തേത്, നിലവിലെ സഖ്യത്തിന് പുറത്തുള്ള രാഷ്ട്രീയ ശക്തികളുടെ പിന്തുണയില്ലാതെ പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുന്നതിലെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ.
ഇവ മറികടക്കാൻ നെതന്യാഹു സ്വീകരിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്ന തന്ത്രമാണ് പ്രതിപക്ഷത്തെ തന്നെ അധികാരപങ്കാളിയാക്കാനുള്ള ശ്രമം.
ട്രംപിന്റെ പിന്തുണയും ഇറാനെതിരായ സുരക്ഷാ നയങ്ങളിലെ പൊതുതാൽപര്യങ്ങളും പുതിയ സഖ്യത്തിനുള്ള അനുകൂല ഘടകങ്ങളായി നെതന്യാഹു അവതരിപ്പിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ ഐസെൻകോട്ടിന്റെ പരസ്യമായ എതിർപ്പും മുൻകാല റൊട്ടേഷൻ കരാറിന്റെ പരാജയവും ഈ നീക്കത്തിന് വലിയ തടസ്സങ്ങളാണ്.
ഇന്ത്യയിൽ നിതീഷ് കുമാർ സഖ്യങ്ങൾ മാറ്റിയും പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചും അധികാരത്തിൽ തുടർന്നതുപോലെ, ഇസ്രായേലിലും നെതന്യാഹുവിന് സമാനമായ തിരിച്ചുവരവ് സാധ്യമാകുമോ എന്നതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ചർച്ച.
എന്നാൽ ഈ രാഷ്ട്രീയ നീക്കത്തിന്റെ വിജയവും പരാജയവും നിർണയിക്കുക ഒരൊറ്റ ചോദ്യമായിരിക്കും: അധികാരം പങ്കിടാമെന്ന നെതന്യാഹുവിന്റെ വാഗ്ദാനം വിശ്വസിക്കാൻ ഗാഡി ഐസെൻകോട്ട് തയ്യാറാകുമോ?
ആ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരമായിരിക്കും ഇസ്രായേലിന്റെ അടുത്ത രാഷ്ട്രീയ അധ്യായത്തിന്റെ ഗതി നിർണയിക്കുക.
