നെതന്യാഹുവിന് വെല്ലുവിളിയായി ഗാഡി ഐസെൻകോട്ട്; ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പുതിയ ശക്തികേന്ദ്രം ഉയർന്നുവരുമോ?

ടെൽ അവീവ്: ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിന് വെല്ലുവിളി ഉയർത്തി മുൻ സൈനിക മേധാവി ഗാഡി ഐസെൻകോട്ട് ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാകുന്നു. ദീർഘകാലമായി ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനം പുലർത്തുന്ന നെതന്യാഹുവിനെതിരെ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ബദൽ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് ഐസെൻകോട്ട്. സൈനിക രംഗത്തെ ദീർഘകാല പരിചയം, ദേശീയ സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങളിലുള്ള നിലപാടുകൾ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനങ്ങൾ എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മുന്നേറ്റത്തിന് കരുത്തേകുന്നത്.

ഗാസ യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ, 2023 ഒക്ടോബർ ഏഴിലെ ഹമാസ് ആക്രമണം തടയുന്നതിൽ സംഭവിച്ച സുരക്ഷാവീഴ്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ, ബന്ദികളുടെ മോചനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദങ്ങൾ, ഭരണസഖ്യത്തിനുള്ളിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ എന്നിവ നെതന്യാഹുവിന് രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇസ്രായേൽ പ്രതിരോധ സേനയുടെ മുൻ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായ ഐസെൻകോട്ട് പ്രതിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പ്രധാന നേതാക്കളിലൊരാളായി ഉയർന്നുവരുന്നത്.

മൊറോക്കോയിൽനിന്ന് ഇസ്രായേലിലേക്ക് കുടിയേറിയ മിസ്രാഹി ജൂത കുടുംബത്തിലാണ് ഗാഡി ഐസെൻകോട്ട് ജനിച്ചത്. 1960 മേയ് 19-ന് ടിബീരിയാസിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഐലാത്തിലാണ് വളർന്നത്. ഒമ്പത് മക്കളുള്ള കുടുംബത്തിലെ രണ്ടാമനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

സാധാരണ തൊഴിലാളിവർഗ കുടുംബത്തിൽനിന്ന് ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിന്റെ പരമോന്നത നേതൃത്വത്തിലേക്കും തുടർന്ന് ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വളർച്ച ശ്രദ്ധേയമാണ്.

സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം സൈനിക സേവനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച ഐസെൻകോട്ട്, സൈനിക ജീവിതത്തിനിടയിലും ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം തുടർന്നു. ടെൽ അവീവ് സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് ചരിത്രത്തിൽ ബിരുദവും ഹൈഫ സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് രാഷ്ട്രമീമാംസയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി.

1978-ൽ ഇസ്രായേൽ പ്രതിരോധ സേനയുടെ പ്രശസ്തമായ ഗൊലാനി ബ്രിഗേഡിൽ ചേർന്നാണ് ഐസെൻകോട്ട് സൈനിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. ഒരു സാധാരണ കാലാൾപ്പടയാളിയായി തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം പിന്നീട് വിവിധ കമാൻഡ് പദവികളിലൂടെ ഉയർന്നു.

1999-ൽ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി എഹുദ് ബരാക്കിന്റെ സൈനിക സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിലെ പ്രധാന വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. തുടർന്ന് സൈന്യത്തിന്റെ ഓപ്പറേഷൻസ് വിഭാഗത്തിലും വടക്കൻ കമാൻഡിലും നിർണായക ചുമതലകൾ വഹിച്ചു.

2006-ലെ രണ്ടാം ലെബനൻ യുദ്ധത്തിനുശേഷമാണ് അദ്ദേഹം ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിന്റെ വടക്കൻ കമാൻഡിന്റെ മേധാവിയായത്. അതിനാൽ 2006-ലെ യുദ്ധകാലത്ത് അദ്ദേഹം വടക്കൻ കമാൻഡിന്റെ തലവനായിരുന്നു എന്ന വാദം ശരിയല്ല.

2015 മുതൽ 2019 വരെ ഇസ്രായേൽ പ്രതിരോധ സേനയുടെ 21-ാമത് ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമത, സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പ്, സൈനിക സംഘടനയുടെ നവീകരണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

ഐസെൻകോട്ടിന്റെ സൈനിക ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ചചെയ്യപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലൊന്നാണ് ‘ദഹിയ സിദ്ധാന്തം’.

2006-ലെ ഇസ്രായേൽ–ഹിസ്ബുള്ള യുദ്ധത്തിനുശേഷം രൂപപ്പെട്ട ഈ സൈനിക സമീപനം, ഇസ്രായേലിനെതിരെ ആക്രമണം നടത്തുന്ന സായുധ സംഘടനകൾക്ക് ശക്തമായ തിരിച്ചടി നൽകണമെന്ന ആശയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഹിസ്ബുള്ളയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായിരുന്ന ബെയ്റൂട്ടിലെ ദഹിയ പ്രദേശത്തിന് സംഭവിച്ച വ്യാപക നാശനഷ്ടങ്ങളിൽനിന്നാണ് ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന് പേര് ലഭിച്ചത്.

2008-ൽ ഐസെൻകോട്ട് നടത്തിയ പരാമർശങ്ങളാണ് ഈ സൈനിക സമീപനത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധയിലെത്തിച്ചത്. ആക്രമണങ്ങളുടെ ഉറവിടമായി കണക്കാക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾക്കെതിരെ അതിശക്തമായ സൈനിക നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന നിലപാടായിരുന്നു അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവച്ചത്.

എന്നാൽ ജനവാസമേഖലകളിലും സിവിലിയൻ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളിലും വ്യാപക നാശനഷ്ടമുണ്ടാക്കുന്ന സൈനിക നടപടികളുടെ നിയമസാധുതയെക്കുറിച്ച് മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമവിദഗ്ധരും ഗുരുതരമായ ആശങ്കകൾ ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. സിവിലിയന്മാരെയും സൈനിക ലക്ഷ്യങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചറിയുക, ആനുപാതികത പാലിക്കുക തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര മാനുഷിക നിയമതത്വങ്ങളുമായി ഇത്തരം നടപടികൾ പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.

ഗാഡി ഐസെൻകോട്ടിന്റെ വ്യക്തിജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഗാസ യുദ്ധത്തിനിടെ മകന്റെ മരണം.

2023 ഡിസംബർ ഏഴിന് ഗാസയിലെ സൈനിക നടപടിക്കിടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ഗാൽ മെയർ ഐസെൻകോട്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടു. 25 വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം. ഹമാസിനെതിരായ യുദ്ധത്തിനിടെ നടന്ന സൈനിക നടപടിയിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ജീവൻ നഷ്ടമായത്.

മകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെ കുടുംബത്തിലെ മറ്റൊരു യുവാവായ മാവോർ കോഹെൻ ഐസെൻകോട്ടും സൈനിക നടപടിക്കിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഗാൽ ഐസെൻകോട്ട് 2013 ഡിസംബറിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്നത് തെറ്റായ വിവരമാണ്; ശരിയായ വർഷം 2023 ആണ്.

ഈ വ്യക്തിപരമായ നഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിലും ഐസെൻകോട്ട് ദേശീയ സുരക്ഷയെയും യുദ്ധനയങ്ങളെയും സംബന്ധിച്ച രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിൽ സജീവമായി തുടർന്നു.

2019-ൽ സൈനിക മേധാവി സ്ഥാനത്തുനിന്ന് വിരമിച്ച ഐസെൻകോട്ട് 2022-ലാണ് സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. ബെന്നി ഗാന്റ്സിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നാഷണൽ യൂണിറ്റി സഖ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി അദ്ദേഹം പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുകയും നെസെറ്റിൽ അംഗമാകുകയും ചെയ്തു.

2023 ഒക്ടോബർ ഏഴിന് ഹമാസ് നടത്തിയ ആക്രമണത്തിനുശേഷം ഇസ്രായേലിൽ രൂപീകരിച്ച അടിയന്തര യുദ്ധ മന്ത്രിസഭയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങളിൽ ഐസെൻകോട്ട് നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. യുദ്ധ മന്ത്രിസഭയിൽ നിരീക്ഷക പദവിയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചത്.

എന്നാൽ യുദ്ധത്തിന്റെ ദീർഘകാല ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ഗാസയിലെ സൈനിക നടപടികളുടെ ഭാവി, ബന്ദികളെ മോചിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള തന്ത്രം, യുദ്ധാനന്തര ഭരണസംവിധാനം എന്നിവയിൽ നെതന്യാഹുവിന്റെ സമീപനത്തോട് അദ്ദേഹം വിയോജിച്ചു.

2024 ജൂണിൽ ബെന്നി ഗാന്റ്സിനൊപ്പം ഐസെൻകോട്ടും അടിയന്തര ഭരണസംവിധാനത്തിൽനിന്ന് പിന്മാറി. യുദ്ധം സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തമായ തന്ത്രപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുന്നതിൽ സർക്കാർ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നായിരുന്നു അവരുടെ പ്രധാന വിമർശനം.

നാഷണൽ യൂണിറ്റി സഖ്യത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഐസെൻകോട്ട് പിന്നീട് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ അടിത്തറ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിച്ചു. അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവച്ച ‘യാഷർ’ എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് ഹീബ്രു ഭാഷയിൽ സത്യസന്ധത, നേരായ നിലപാട് തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.

ഭരണത്തിൽ സുതാര്യത, രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം, ദേശീയ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുടെ ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത സംരക്ഷിക്കൽ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സമീപനത്തിൽ പ്രധാനമായി ഉയർന്നുവരുന്നത്.

പരമ്പരാഗത വലതുപക്ഷ–ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ വിഭജനങ്ങൾക്കപ്പുറം ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്കും ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന വോട്ടർമാരെ ആകർഷിക്കാനാണ് ഐസെൻകോട്ടിന്റെ ശ്രമം.

2026 ഒക്ടോബർ 27-ന് നടക്കുന്ന ഇസ്രായേൽ പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നെതന്യാഹുവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെ സംബന്ധിച്ച് നിർണായകമാണ്. 120 അംഗ നെസെറ്റിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 38 സ്ഥാനാർഥിപ്പട്ടികകളാണ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. എന്നാൽ പ്രധാന മത്സരം നെതന്യാഹുവിന്റെ ലികുഡ് പാർട്ടിയും ഐസെൻകോട്ടിന്റെ യാഷർ പാർട്ടിയും തമ്മിലാണ്.

മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി നഫ്താലി ബെന്നറ്റും യായിർ ലാപിഡും നേതൃത്വം നൽകുന്ന ടുഗെദർ സഖ്യം, അവിഗ്ഡോർ ലിബർമാന്റെ യിസ്രായേൽ ബെയ്തേനു, യായിർ ഗോലാന്റെ ഡെമോക്രാറ്റ്സ് തുടങ്ങിയവരും തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്

നെതന്യാഹുവിനെതിരായ രാഷ്ട്രീയ അസംതൃപ്തിക്ക് നിരവധി കാരണങ്ങളുണ്ട്. 2023 ഒക്ടോബർ ഏഴിലെ സുരക്ഷാവീഴ്ചകളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം, ഗാസ യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ, അൾട്രാ ഓർത്തഡോക്സ് ജൂതവിഭാഗങ്ങൾക്ക് നിർബന്ധിത സൈനികസേവനത്തിൽനിന്നുള്ള ഇളവുകൾ, അഴിമതിക്കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമനടപടികൾ എന്നിവ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളാണ്.

ഗാസയിലെ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളും മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളും ആരോപിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ കോടതി നെതന്യാഹുവിനെതിരെ പുറപ്പെടുവിച്ച അറസ്റ്റ് വാറന്റും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതിച്ഛായയെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആരോപണങ്ങൾ ഇസ്രായേൽ നിഷേധിക്കുന്നു.

തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി പുറത്തുവന്ന ചില പ്രധാന അഭിപ്രായ സർവേകൾ ഐസെൻകോട്ടിന് അനുകൂലമായ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഒക്ടോബർ 12-ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത ഇസ്രായേലി പൊതുപ്രക്ഷേപണ സ്ഥാപനമായ കാനിന്റെ സർവേയിൽ, പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനത്തിന് കൂടുതൽ അനുയോജ്യൻ ആരെന്ന ചോദ്യത്തിന് 43 ശതമാനം പേർ ഐസെൻകോട്ടിനെയും 38 ശതമാനം പേർ നെതന്യാഹുവിനെയും പിന്തുണച്ചു. അതേ സർവേയിൽ യാഷർ പാർട്ടിക്ക് 22 സീറ്റുകളും ലികുഡ് പാർട്ടിക്ക് 20 സീറ്റുകളുമാണ് പ്രവചിച്ചത്.

ഒക്ടോബർ 22-ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ടൈംസ് ഓഫ് ഇസ്രായേലിന്റെ അവസാനഘട്ട സർവേയിൽ യാഷറിന് 23 സീറ്റുകളും ലികുഡിന് 21 സീറ്റുകളുമാണ് പ്രവചിച്ചത്. എന്നാൽ ഇരുപക്ഷത്തിനും വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യമാണുണ്ടാകുന്നതെന്നും സർവേ സൂചിപ്പിച്ചു.

ഇസ്രായേലിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമ്പ്രദായമനുസരിച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ സീറ്റുകൾ നേടുന്ന പാർട്ടിയുടെ നേതാവ് സ്വാഭാവികമായി പ്രധാനമന്ത്രിയാകണമെന്നില്ല. സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ 120 അംഗ പാർലമെന്റിൽ കുറഞ്ഞത് 61 അംഗങ്ങളുടെ പിന്തുണ ആവശ്യമാണ്. അതിനാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള സഖ്യചർച്ചകൾ നിർണായകമാകും.

സൈനിക മേധാവിയെന്ന നിലയിൽ നേടിയ പരിചയവും ദേശീയ സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങളിലുള്ള നിലപാടുകളും ഐസെൻകോട്ടിന്റെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ കരുത്തുകളാണ്. എന്നാൽ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾക്കിടയിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും സഖ്യരൂപീകരണത്തിലെ സങ്കീർണതകളും അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിലുള്ള വലിയ വെല്ലുവിളികളാണ്.

നെതന്യാഹുവിനെ അധികാരത്തിൽനിന്ന് മാറ്റണമെന്ന കാര്യത്തിൽ പ്രതിപക്ഷത്ത് പൊതുവായ അഭിപ്രായമുണ്ടെങ്കിലും പുതിയ സർക്കാരിന്റെ നയങ്ങളിലും ഘടനയിലും ഏകാഭിപ്രായം ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല.

അതേസമയം, വർഷങ്ങളായി ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണായക സാന്നിധ്യമായ നെതന്യാഹുവിനെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മത്സരത്തിൽ എഴുതിത്തള്ളാനും കഴിയില്ല. ലികുഡ് പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാശക്തിയും വലതുപക്ഷ, മതാധിഷ്ഠിത പാർട്ടികളുമായുള്ള സഖ്യബന്ധങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന് അനുകൂല ഘടകങ്ങളാണ്.

ഒക്ടോബർ 27-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഇസ്രായേലിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ദിശ നിർണയിക്കുന്ന പ്രധാന വഴിത്തിരിവാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. നെതന്യാഹുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തിന് തുടർച്ച ലഭിക്കുമോ, അതോ ഗാഡി ഐസെൻകോട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പുതിയൊരു ഭരണസഖ്യം രൂപപ്പെടുമോ എന്നതാണ് രാജ്യം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.

ഐസെൻകോട്ടിന്റെ ജനപ്രീതി വർധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ യഥാർത്ഥ വിജയം വോട്ടെണ്ണലിനെയും തുടർന്ന് നടക്കുന്ന സഖ്യചർച്ചകളെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മാറ്റത്തിന്റെ സൂചനകൾ ശക്തമാണെങ്കിലും അധികാരമാറ്റം ഉറപ്പായിട്ടില്ല.