ന്യൂയോർക്ക്: ബംഗ്ലാദേശിലെ ഇടക്കാല സർക്കാരിന്റെ മുൻ മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവും സമാധാനത്തിനുള്ള നോബേൽ സമ്മാന ജേതാവുമായ മുഹമ്മദ് യൂനുസിനെതിരെ ന്യൂയോർക്കിൽ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം. ജോൺ എഫ്. കെന്നഡി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ എത്തിയ യൂനുസിനെ അവാമി ലീഗ് അനുയായികൾ വളഞ്ഞ് മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കുകയും രൂക്ഷമായ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുകയും ചെയ്തു. ബംഗ്ലാദേശിൽ വ്യാപകമായ അക്രമങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയെന്നും ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തെ തകർത്തുവെന്നും ആരോപിച്ച പ്രതിഷേധക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ ‘തീവ്രവാദി’ എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു.
തിങ്കളാഴ്ച പ്രാദേശിക സമയം ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് 3.45 ഓടെയായിരുന്നു സംഭവം. വിമാനത്താവളത്തിൽ വീൽചെയറിൽ സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്ന യൂനുസിനെ ഒരു സംഘം പ്രതിഷേധക്കാർ വളഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വരവ് മുൻകൂട്ടി അറിഞ്ഞ് വിമാനത്താവളത്തിലെത്തിയ അവാമി ലീഗ് പ്രവർത്തകർ മുദ്രാവാക്യങ്ങളുമായി പ്രതിഷേധിക്കുകയായിരുന്നു.
യൂനുസിനൊപ്പം സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ (എസ്ഡിജി) ചീഫ് കോഓർഡിനേറ്ററും യൂനുസ് സെന്ററിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടറുമായ ലാമിയ മോർഷെഡും ഉണ്ടായിരുന്നു. യൂനുസിന്റെ ലഗേജുമായി ഇവർ സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന സമയത്താണ് പ്രതിഷേധക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ചത്.
സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. ന്യൂയോർക്ക് മെട്രോപൊളിറ്റൻ അവാമി ലീഗ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി ഇംദാദ് ചൗധരി, യുഎസ് ജൂബോ ലീഗ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി മിസാനുർ റഹ്മാൻ ചൗധരി എന്നിവരും അവരുടെ അനുയായികളും പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. വിമാനത്താവളത്തിൽ യൂനുസിനെ ചുറ്റിനിന്ന് പ്രതിഷേധക്കാർ ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്നതും രൂക്ഷമായ ഭാഷയിൽ വിമർശിക്കുന്നതും പ്രചരിക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങളിൽ കാണാം.
ബംഗ്ലാദേശിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് യൂനുസ് ഉത്തരവാദിയാണെന്നായിരുന്നു പ്രതിഷേധക്കാരുടെ പ്രധാന ആരോപണം. രാജ്യത്ത് രണ്ട് ലക്ഷത്തോളം പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതെന്തിനാണെന്നും നിരവധി പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ മരണത്തിന് ആരാണ് ഉത്തരവാദിയെന്നും പ്രതിഷേധക്കാർ ചോദിച്ചു.
‘ബംഗ്ലാദേശിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ നിങ്ങൾ കൊലപ്പെടുത്തി. നിങ്ങൾ ഒരു തീവ്രവാദിയാണ്. എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്? രണ്ട് ലക്ഷം പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തത് എന്തിനാണ്? ഞങ്ങളുടെ രാജ്യത്തെ ജനാധിപത്യത്തെ നിങ്ങൾ തകർത്തു’ എന്നിങ്ങനെയുള്ള മുദ്രാവാക്യങ്ങളാണ് പ്രതിഷേധക്കാർ ഉയർത്തിയത്.
2024 ഓഗസ്റ്റിൽ വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളും രാജ്യവ്യാപക പ്രതിഷേധങ്ങളും ശക്തമായതിനെത്തുടർന്ന് ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള അവാമി ലീഗ് സർക്കാർ അധികാരത്തിൽനിന്ന് പുറത്തായിരുന്നു. തുടർന്ന് രൂപീകരിച്ച ഇടക്കാല സർക്കാരിന്റെ മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവായി മുഹമ്മദ് യൂനുസ് ചുമതലയേറ്റു.
രാജ്യത്ത് രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരത പുനഃസ്ഥാപിക്കുക, ഭരണസംവിധാനത്തിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പാക്കുക, ജനാധിപത്യപരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങളോടെയായിരുന്നു ഇടക്കാല സർക്കാർ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. എന്നാൽ, സർക്കാരിന്റെ വിവിധ നടപടികൾ തുടക്കംമുതൽ രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ അവാമി ലീഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നേതാക്കൾക്കും പ്രവർത്തകർക്കുമെതിരായ നിയമനടപടികളും അറസ്റ്റുകളും കടുത്ത വിമർശനങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനാണ് ഭരണകൂടം ശ്രമിക്കുന്നതെന്നാണ് അവാമി ലീഗ് അനുയായികളുടെ ആരോപണം. അതേസമയം, മുൻ ഭരണകാലത്തെ അക്രമങ്ങൾക്കും മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾക്കും ഉത്തരവാദികളായവരെ നിയമത്തിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരണമെന്ന ആവശ്യവും ബംഗ്ലാദേശിൽ ഉയർന്നിരുന്നു.
ഈ രാഷ്ട്രീയ ഭിന്നതയുടെ പ്രതിഫലനമാണ് ന്യൂയോർക്കിലെ പ്രതിഷേധമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ബംഗ്ലാദേശിന് പുറത്തും യൂനുസിനെതിരായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കാൻ അവാമി ലീഗ് അനുയായികൾ ശ്രമിക്കുന്നതിന്റെ സൂചനയായും സംഭവം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നു.
ന്യൂയോർക്കിലെ സംഭവത്തിന് പിന്നാലെ മുഹമ്മദ് യൂനുസിന്റെ ജർമ്മനി സന്ദർശനവും റദ്ദാക്കിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഒക്ടോബർ 11 മുതൽ 13 വരെ ജർമ്മൻ തലസ്ഥാനമായ ബെർലിനിൽ നടക്കുന്ന ലോകാരോഗ്യ ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായിരുന്നു അദ്ദേഹം പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നത്.
അന്താരാഷ്ട്ര ആരോഗ്യരംഗത്തെ പ്രമുഖരും നയരൂപീകരണ വിദഗ്ധരും വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രതിനിധികളും പങ്കെടുക്കുന്ന ഉച്ചകോടിയിൽ യൂനുസ് പ്രഭാഷണം നടത്തുമെന്നായിരുന്നു നേരത്തേയുള്ള വിവരം. പരിപാടിയുടെ സംഘാടകർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പ്രഭാഷകരുടെ പട്ടികയിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
എന്നാൽ, ഉച്ചകോടി ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് യൂനുസിന്റെ പേര് പട്ടികയിൽനിന്ന് നീക്കം ചെയ്തതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. യൂറോപ്പിലെ ചില സംഘടനകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്കാളിത്തത്തെ എതിർത്തതായും പ്രതിഷേധസാധ്യത കണക്കിലെടുത്താണ് സന്ദർശനം ഒഴിവാക്കിയതെന്നും ചില റിപ്പോർട്ടുകൾ അവകാശപ്പെടുന്നു.
അതേസമയം, പ്രതിഷേധത്തെത്തുടർന്നാണ് സന്ദർശനം റദ്ദാക്കിയതെന്ന വാദത്തിന് സംഘാടകരുടെ വിശദീകരണം പിന്തുണ നൽകുന്നില്ല. ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാലാണ് മുഹമ്മദ് യൂനുസ് ബെർലിൻ സന്ദർശനം റദ്ദാക്കിയതെന്ന് ലോകാരോഗ്യ ഉച്ചകോടിയുടെ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് ടീമിലെ അന്ന സ്റ്റോമർ വ്യക്തമാക്കിയതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
ഇതോടെ സന്ദർശനം റദ്ദാക്കിയതിന്റെ യഥാർഥ കാരണത്തെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്ത വിശദീകരണങ്ങളാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. ന്യൂയോർക്കിലെ പ്രതിഷേധവും ബെർലിൻ സന്ദർശനം റദ്ദാക്കിയതും തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള ബന്ധമുണ്ടെന്ന കാര്യം ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.
ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജനത്തിനും മൈക്രോഫിനാൻസ് രംഗത്തെ സംഭാവനകൾക്കും 2006-ൽ സമാധാനത്തിനുള്ള നോബേല്‍ സമ്മാനം നേടിയ മുഹമ്മദ് യൂനുസ്, ബംഗ്ലാദേശിലെ രാഷ്ട്രീയ പരിവർത്തനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണനേതൃത്വത്തിലെത്തിയത്. എന്നാൽ, ഇടക്കാല ഭരണകാലത്തെ നടപടികളെച്ചൊല്ലിയുള്ള രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങൾ രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തും തുടരുകയാണ്.
ന്യൂയോർക്ക് വിമാനത്താവളത്തിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധം ബംഗ്ലാദേശിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ വിദേശരാജ്യങ്ങളിലെ ബംഗ്ലാദേശി സമൂഹത്തിനിടയിലും ശക്തമായി പ്രതിഫലിക്കുന്നുവെന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. യൂനുസിനെതിരെ ഉയരുന്ന ആരോപണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരുടെ നിലപാടുകളും തമ്മിലുള്ള ഭിന്നത ബംഗ്ലാദേശിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കും വീണ്ടും വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്.
