വാഷിംഗ്ടൺ: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തന്ത്രപ്രധാനമായ സമുദ്രഗതാഗത പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ സൈന്യം പിൻവാങ്ങിയെന്ന ഇറാന്റെ അവകാശവാദം തള്ളി യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് (CENTCOM). ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (IRGC) നാവിക വിഭാഗത്തിന്റെ കമാൻഡർ ഉന്നയിച്ച അവകാശവാദമാണ് അമേരിക്കൻ സൈനിക നേതൃത്വം നിഷേധിച്ചത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലും സമീപ സമുദ്രമേഖലകളിലും അമേരിക്കൻ സൈന്യം സജീവമായി തുടരുകയാണെന്നും സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചുവരികയാണെന്നും സെൻട്രൽ കമാൻഡ് വ്യക്തമാക്കി.
സാമൂഹിക മാധ്യമമായ എക്‌സിലൂടെ പുറത്തുവിട്ട പ്രസ്താവനയിലാണ് ഇറാന്റെ വാദങ്ങൾക്ക് അമേരിക്ക മറുപടി നൽകിയത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ നിന്ന് യുഎസ് സൈനിക സാന്നിധ്യം അവസാനിപ്പിച്ചിട്ടില്ലെന്നും മേഖലയിലെ സമുദ്രസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരുകയാണെന്നും സെൻട്രൽ കമാൻഡ് അറിയിച്ചു. അമേരിക്കൻ സൈനികരും മേഖലയിലെ സഖ്യരാജ്യങ്ങളുമായുള്ള സുരക്ഷാ സഹകരണവും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് പ്രസ്താവന വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് നാവിക വിഭാഗം ഉന്നയിച്ച അവകാശവാദമാണ് പുതിയ വിവാദത്തിന് വഴിവച്ചത്. തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ സമുദ്രപാതയിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ സൈന്യം പിൻവാങ്ങിയെന്നായിരുന്നു ഇറാന്റെ വാദം. എന്നാൽ ഈ അവകാശവാദം അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്ന നിലപാടിലാണ് യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ്.
മേഖലയിൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരുന്നുണ്ടെന്നും അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രഗതാഗതത്തിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ അമേരിക്കയും പ്രാദേശിക പങ്കാളികളും സജീവമാണെന്നും യുഎസ് സൈനിക നേതൃത്വം വ്യക്തമാക്കി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളും തുടരുകയാണെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ വിശദീകരണം.
പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെയും ഒമാൻ ഉൾക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ആഗോള ഊർജവിതരണ ശൃംഖലയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സമുദ്രപാതകളിലൊന്നാണ്. സൗദി അറേബ്യ, ഇറാഖ്, കുവൈത്ത്, യുഎഇ, ഖത്തർ തുടങ്ങിയ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വലിയ അളവിലുള്ള എണ്ണയും പ്രകൃതിവാതകവും അന്താരാഷ്ട്ര വിപണികളിലേക്ക് എത്തുന്നത് ഈ പാതയിലൂടെയാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സൈനിക നീക്കങ്ങളും സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങളും ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ പ്രാധാന്യത്തോടെയാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. ഈ പാതയിലൂടെയുള്ള കപ്പൽഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ അന്താരാഷ്ട്ര എണ്ണവിലയെയും ചരക്കുനീക്കത്തെയും ഊർജവിതരണത്തെയും അത് പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചേക്കാം.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യം പശ്ചിമേഷ്യയിലെ വിപുലമായ സുരക്ഷാ തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതത്തിന്റെ സുരക്ഷ, വ്യാപാരക്കപ്പലുകളുടെ സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം, മേഖലയിലെ സഖ്യരാജ്യങ്ങളുമായുള്ള പ്രതിരോധ സഹകരണം എന്നിവയ്ക്കാണ് അമേരിക്ക പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്.
ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള സൈനിക-നയതന്ത്ര അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഓരോ നീക്കവും അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം ശ്രദ്ധയോടെയാണ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്. സമുദ്രമേഖലയിലെ സൈനിക സാന്നിധ്യത്തെക്കുറിച്ച് ഇരുരാജ്യങ്ങളും വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകൾ സ്വീകരിക്കുന്നത് മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യം സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകൾക്കും കാരണമാകുന്നു.
അതേസമയം, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സൈനിക സാന്നിധ്യം തുടരുന്നുവെന്ന അമേരിക്കയുടെ പ്രസ്താവനയെ ജലപാതയിലെ മുഴുവൻ അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതവും അമേരിക്കയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലാണെന്ന അർഥത്തിൽ കാണാനാവില്ല. അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതത്തിന്റെ സുരക്ഷയും സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യവും ഉറപ്പാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് അമേരിക്കയുടെ സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ സൈന്യം പിൻവാങ്ങിയെന്ന ഇറാന്റെ അവകാശവാദം നിഷേധിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സെൻട്രൽ കമാൻഡിന്റെ പ്രതികരണം പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ ചർച്ചകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായിരിക്കുകയാണ്. മേഖലയിൽ സൈനിക സാന്നിധ്യം നിലനിർത്തുമെന്നും തന്ത്രപ്രധാനമായ സമുദ്രപാതയുടെ സുരക്ഷയിൽ ശ്രദ്ധ തുടരുമെന്നുമുള്ള സന്ദേശമാണ് അമേരിക്ക നൽകുന്നത്.
ഇറാന്റെയും അമേരിക്കയുടെയും പരസ്പരവിരുദ്ധമായ പ്രസ്താവനകൾക്കിടയിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ യഥാർഥ സൈനിക സാഹചര്യങ്ങളും തുടർന്നുള്ള നീക്കങ്ങളും നിർണായകമാകും. ലോകത്തിലെ പ്രധാന ഊർജവ്യാപാര പാതകളിലൊന്നായതിനാൽ ഈ മേഖലയിലെ ഏത് സുരക്ഷാ മാറ്റവും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്കു മാത്രമല്ല, ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്.
