റഷ്യൻ കാർഗോ വിമാനത്തിന് ഓവർഫ്ലൈറ്റ് ക്ലിയറൻസ് ലഭിച്ചില്ല; സെപ്റ്റംബർ 24ലെ വിതരണം മാറ്റി വെച്ചു, ഒക്ടോബറിൽ വീണ്ടും എത്തിക്കാൻ നീക്കം
ധാക്ക: ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആദ്യ ആണവ വൈദ്യുത പദ്ധതിയായ രൂപൂർ ആണവ നിലയത്തിന്റെ രണ്ടാം യൂണിറ്റിലേക്കുള്ള റഷ്യൻ ആണവ ഇന്ധന വിതരണം അപ്രതീക്ഷിതമായി വൈകി. സെപ്റ്റംബർ 24ന് ബംഗ്ലാദേശിലെത്തേണ്ടിയിരുന്ന യുറേനിയം ഇന്ധനം വഹിക്കുന്ന റഷ്യൻ കാർഗോ വിമാനത്തിന് പാക്കിസ്താന് വ്യോമാതിർത്തിയിലൂടെ പറക്കാനുള്ള ആവശ്യമായ അനുമതി ലഭിക്കാത്തതാണ് ഷെഡ്യൂൾ മാറ്റാൻ കാരണമായതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
രൂപൂർ ആണവ നിലയത്തിന്റെ യൂണിറ്റ്-2നുള്ള ആദ്യഘട്ട ന്യൂക്ലിയർ ഇന്ധനമാണ് റഷ്യയിൽ നിന്ന് എത്തിക്കാനിരുന്നത്. ചരക്ക് സ്വീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ ധാക്കയിലെ ഹസ്രത്ത് ഷാജലാൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ പൂർത്തിയാക്കിയിരുന്നെങ്കിലും നിശ്ചയിച്ച ദിവസം വിമാനം എത്തിയില്ല.
ബംഗ്ലാദേശ് ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക മന്ത്രി ഫക്കീർ മഹ്ബൂബ് അനം നൽകിയ വിശദീകരണമനുസരിച്ച്, പാക്കിസ്താന് വ്യോമപാത ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള അനുമതി ലഭിക്കാതിരുന്നതാണ് യാത്ര തടസപ്പെടാൻ കാരണം. എന്നാൽ അനുമതി ലഭിക്കാതിരുന്നതിന്റെ കൃത്യമായ കാരണം വ്യക്തമല്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. റഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള വിമാനത്തിന്റെ നിർദ്ദിഷ്ട പാതയിൽ കസാഖിസ്ഥാൻ, തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ, പാക്കിസ്താന്, ഇന്ത്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെ വ്യോമാതിർത്തികൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നതായി ബംഗ്ലാദേശ് മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
അതേസമയം, സംഭവത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്–പാക്കിസ്താന് ബന്ധത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചടിയായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾക്കിടെ പാക്കിസ്താൻ ഹൈക്കമ്മീഷൻ മറ്റൊരു വിശദീകരണമാണ് മുന്നോട്ടു വെച്ചത്. വിമാനപാതയും വ്യോമാതിർത്തി അനുമതിയും സംബന്ധിച്ച സാങ്കേതികവും നടപടിക്രമപരവുമായ വിഷയമാണ് ഉണ്ടായതെന്നും ഇതിന് അനാവശ്യമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതില്ലെന്നുമാണ് പാക്കിസ്താന്റെ നിലപാട്. ബംഗ്ലാദേശുമായുള്ള ബന്ധത്തിന് പാക്കിസ്താൻ വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നുവെന്നും ഹൈക്കമ്മീഷൻ വ്യക്തമാക്കി.
ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ മുടങ്ങിയെങ്കിലും രൂപൂർ പദ്ധതിയുടെ രണ്ടാം യൂണിറ്റിലേക്കുള്ള ഇന്ധന വിതരണം ദീർഘകാലത്തേക്ക് തടസ്സപ്പെടില്ലെന്നാണ് ഇപ്പോഴത്തെ സൂചന. റഷ്യയുടെ ആണവോർജ സ്ഥാപനമായ റോസാറ്റം ഒക്ടോബറിൽ വിതരണം ആരംഭിക്കുമെന്നും ഡിസംബർ അവസാനത്തോടെ ആവശ്യമായ ഇന്ധന വിതരണം പൂർത്തിയാക്കുമെന്നും അറിയിച്ചു. ബാക്കിയുള്ള ഇന്ധനം ഒന്നിലധികം കാർഗോ വിമാനങ്ങളിലായി എത്തിക്കാനാണ് പദ്ധതി.
ബംഗ്ലാദേശ് അധികൃതരുടെ വിവരമനുസരിച്ച്, വ്യോമപാതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഒക്ടോബർ ആദ്യവാരത്തിൽ തന്നെ പുതിയ ഷെഡ്യൂൾ പ്രകാരം ഇന്ധനം എത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. ആവശ്യമെങ്കിൽ ബദൽ വ്യോമപാത ഉപയോഗിച്ചായിരിക്കും തുടർന്നുള്ള ചരക്കുനീക്കം നടത്തുകയെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
പബ്ന ജില്ലയിലെ രൂപൂരിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ആണവ നിലയം ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആദ്യ ആണവ വൈദ്യുത പദ്ധതിയാണ്. റഷ്യയുടെ റോസാറ്റത്തിന്റെ സാങ്കേതിക സഹായത്തോടെ നടപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതിയിൽ രണ്ട് VVER-1200 റിയാക്ടറുകളാണുള്ളത്. ഓരോ യൂണിറ്റിനും 1,200 മെഗാവാട്ട് വീതം ശേഷിയുള്ളതിനാൽ പദ്ധതി പൂർണതോതിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമാകുമ്പോൾ ആകെ 2,400 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാനാകും.
യൂണിറ്റ്-1നുള്ള ആണവ ഇന്ധന വിതരണം നേരത്തെ പൂർത്തിയാക്കിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ യൂണിറ്റ്-2നുള്ള ഇന്ധനമാണ് ഘട്ടംഘട്ടമായി എത്തിക്കുന്നത്. അതിനാൽ സെപ്റ്റംബർ 24ലെ വിമാനയാത്ര മുടങ്ങിയത് പദ്ധതിക്ക് താൽക്കാലിക ലോജിസ്റ്റിക് തടസമാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ അടുത്തകാലത്തുണ്ടായ മാറ്റങ്ങളും പാക്കിസ്താനുമായി ധാക്ക ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ബന്ധവും പശ്ചാത്തലമാക്കി ഈ സംഭവം രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്കും വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, പാക്കിസ്താൻ ഇതിനെ ഉദ്ദേശ്യപൂർവമായ രാഷ്ട്രീയ നടപടിയെന്ന വാദം അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല; സാങ്കേതിക-നടപടിക്രമ പ്രശ്നമായാണ് വിശദീകരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ സംഭവത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അർഥത്തെക്കുറിച്ച് അന്തിമ നിഗമനത്തിലെത്താൻ നിലവിലുള്ള വിവരങ്ങൾ മതിയാകില്ല.
ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധ ഒക്ടോബറിലെ പുതുക്കിയ വിതരണ ഷെഡ്യൂളിലേക്കാണ്. റോസാറ്റത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനം അനുസരിച്ച് വിതരണം വീണ്ടും ആരംഭിച്ച് ഡിസംബറോടെ യൂണിറ്റ്-2നുള്ള ഇന്ധന കൈമാറ്റം പൂർത്തിയാക്കാനാണ് ലക്ഷ്യം.
