കൊച്ചി: നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ ശക്തി അധികാരത്തിന്റെ ആധിപത്യത്തിലല്ല, മറിച്ച് അച്ചടക്കത്തിലും പരസ്പര ബഹുമാനത്തിലുമാണെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി. ഹൈക്കോടതിയിലെ എല്ലാ ജഡ്ജിമാരും പദവിയിലും അധികാരത്തിലും തുല്യരാണെന്നും ഒരു ബെഞ്ചിനും മറ്റൊരു ബെഞ്ചിനുമേൽ സ്ഥാപനപരമായ മേൽക്കോയ്മ അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. സഹജഡ്ജിമാരുടെ പ്രവർത്തനരീതിയെക്കുറിച്ചോ വിധിന്യായങ്ങളിൽ അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചോ നിർദേശങ്ങൾ നൽകുന്നതും വിമർശനപരമായ പരാമർശങ്ങൾ നടത്തുന്നതും ജുഡീഷ്യൽ ഔചിത്യത്തിന് നിരക്കുന്നതല്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
തിരുവനന്തപുരം സർവീസ് സഹകരണ ബാങ്കിലെ ജീവനക്കാരിയായ ബിന്ദുവിനെതിരായ അച്ചടക്കനടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട റിട്ട് അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ രാമചന്ദ്രൻ, ജസ്റ്റിസ് ബസന്ത് ബാലാജി എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് സുപ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയത്. ഹൈക്കോടതിയിലെ വിവിധ ബെഞ്ചുകൾ തമ്മിലുള്ള അധികാരപരിധി, പരസ്പര ബഹുമാനം, ജുഡീഷ്യൽ അച്ചടക്കം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച നിർണായകമായ നിയമതത്ത്വങ്ങളാണ് കോടതി വിശദീകരിച്ചത്.
നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയും അന്തസ്സും നിലനിർത്തുന്നതിന് ജഡ്ജിമാർ തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ബഹുമാനവും സ്ഥാപനപരമായ അച്ചടക്കവും അനിവാര്യമാണെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഒരു ബെഞ്ചിൽ കൂടുതൽ ജഡ്ജിമാർ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം അംഗസംഖ്യ കുറഞ്ഞ മറ്റൊരു ബെഞ്ചിനുമേൽ മേൽനോട്ടാധികാരമോ ഭരണപരമായ മേൽക്കോയ്മയോ ലഭിക്കില്ല.
ഓരോ ജഡ്ജിയും ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര നീതിന്യായ അധികാരിയാണ്. അതിനാൽ മറ്റൊരു ബെഞ്ചിലെ ജഡ്ജിമാർ എങ്ങനെ കേസുകൾ പരിഗണിക്കണം, വിധിന്യായങ്ങൾ എങ്ങനെ തയ്യാറാക്കണം, നിയമപരമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ എങ്ങനെ രേഖപ്പെടുത്തണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ നിർദേശങ്ങൾ നൽകുന്നത് ഉചിതമല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ജുഡീഷ്യൽ അധികാരം വിനിയോഗിക്കുമ്പോൾ നിയമപരമായ പരിധികളും നടപടിക്രമങ്ങളും പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതോടൊപ്പം സഹജഡ്ജിമാരുടെ സ്വതന്ത്രമായ തീരുമാനമെടുക്കൽ അധികാരത്തെ മാനിക്കുകയും വേണം. ഈ തത്ത്വങ്ങൾ പാലിക്കപ്പെടുമ്പോഴാണ് നീതിന്യായ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യതയും പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിലെ സ്വീകാര്യതയും ശക്തിപ്പെടുന്നതെന്നും കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചു.
തിരുവനന്തപുരം സർവീസ് സഹകരണ ബാങ്കിലെ ജീവനക്കാരിയായ ബിന്ദുവിനെതിരെ സ്വീകരിച്ച അച്ചടക്കനടപടികളാണ് കേസിന് ആധാരമായത്. ജീവനക്കാരിക്കെതിരെ ബാങ്ക് നടത്തിയ അച്ചടക്ക അന്വേഷണവും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ ശിക്ഷയും ചോദ്യംചെയ്ത് നൽകിയ പരാതിയിൽ കൊല്ലം ലേബർ കോടതി 2023 സെപ്റ്റംബർ 29ന് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു.
ബാങ്ക് നടത്തിയ അച്ചടക്ക അന്വേഷണവും ശിക്ഷാനടപടികളും റദ്ദാക്കിയ ലേബർ കോടതി, നിയമാനുസൃതമായി പുതിയ അച്ചടക്കനടപടികൾ ആരംഭിക്കാൻ ബാങ്കിന് അനുമതി നൽകി. എന്നാൽ, പുതിയ നടപടികൾ മൂന്നുമാസത്തിനുള്ളിൽ പൂർത്തിയാക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥയും ഉത്തരവിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
തുടർന്ന് നിശ്ചിത സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ബാങ്കിന് ലേബർ കോടതി അധികസമയം അനുവദിച്ചു. ഈ തീരുമാനത്തെ ചോദ്യംചെയ്താണ് ബിന്ദു ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. എന്നാൽ, ലേബർ കോടതിയുടെ നടപടിക്കെതിരായ ബിന്ദുവിന്റെ റിട്ട് ഹർജി സിംഗിൾ ബെഞ്ച് തള്ളുകയായിരുന്നു.
സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവിനെതിരെ ബിന്ദു ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിൽ അപ്പീൽ നൽകി. അപ്പീൽ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ഹർജിക്കാരി ഉന്നയിച്ച പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നിയമവാദം സിംഗിൾ ബെഞ്ച് പരിഗണിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി.
കേസിന്റെ തീർപ്പിനെ സ്വാധീനിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള പ്രസക്തമായ വാദത്തിന് വ്യക്തമായ മറുപടി ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന നിലപാടിലാണ് വിഷയം വീണ്ടും പരിഗണിക്കാൻ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് നിർദേശിച്ചത്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേസ് സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയ്ക്കായി തിരിച്ചയച്ചു.
എന്നാൽ, കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിച്ച സിംഗിൾ ബെഞ്ച്, സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന് ഇത്തരത്തിൽ കേസ് തിരിച്ചയയ്ക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന നിരീക്ഷണം നടത്തി. തുടർന്ന് ബിന്ദുവിന്റെ ഹർജി വീണ്ടും തള്ളി.
ഈ ഉത്തരവിനെതിരെയാണ് ബിന്ദു വീണ്ടും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിനെ സമീപിച്ചത്. ഇതോടെയാണ് ഒരു ബെഞ്ചിന് മറ്റൊരു ബെഞ്ചിലേക്ക് കേസ് തിരിച്ചയയ്ക്കാനുള്ള അധികാരം, അതിന്റെ നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനം, ബെഞ്ചുകൾ തമ്മിൽ പാലിക്കേണ്ട ജുഡീഷ്യൽ മര്യാദകൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ വിശദമായി പരിശോധിക്കപ്പെട്ടത്.
ഹൈക്കോടതിയിലെ എല്ലാ ജഡ്ജിമാരും ജുഡീഷ്യൽ പദവിയിൽ തുല്യരാണെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന് ‘തുല്യരിൽ ഒന്നാമൻ’ അഥവാ First among equals എന്ന പ്രത്യേക സ്ഥാനമാണുള്ളത്. ഹൈക്കോടതിയുടെ ഭരണപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും കേസുകളുടെ വിന്യാസത്തിലും ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന് പ്രത്യേക ചുമതലകളുണ്ടെങ്കിലും ജുഡീഷ്യൽ പദവിയിലെ തുല്യത എന്ന അടിസ്ഥാനതത്ത്വത്തിന് മാറ്റമില്ല.
സിംഗിൾ ബെഞ്ചും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചും വ്യത്യസ്ത ഘടനകളിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെങ്കിലും ജഡ്ജിമാരുടെ വ്യക്തിഗത പദവിയിൽ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉയർച്ചയോ താഴ്ചയോ ഉണ്ടാകുന്നില്ല. അപ്പീൽ അധികാരപരിധിയിൽ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന് സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവുകൾ പരിശോധിക്കാനും നിയമപരമായി ആവശ്യമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്താനും കഴിയും. എന്നാൽ, ഈ അധികാരം മറ്റൊരു ജഡ്ജിക്കുമേലുള്ള വ്യക്തിപരമോ സ്ഥാപനപരമോ ആയ മേൽക്കോയ്മയായി വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഒരു കേസിൽ ഉന്നയിച്ച പ്രസക്തമായ നിയമപ്രശ്നം പരിഗണിക്കപ്പെടാതിരിക്കുകയോ പ്രധാനപ്പെട്ട വാദത്തിന് വ്യക്തമായ ഉത്തരം ലഭിക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, നീതി ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കാൻ നിർദേശിക്കാനുള്ള അധികാരം അപ്പീൽ കോടതിക്കുണ്ടെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
ഇത്തരത്തിലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ കേസ് സിംഗിൾ ബെഞ്ചിലേക്ക് തിരിച്ചയയ്ക്കുന്നത് മറ്റൊരു ബെഞ്ചിന്റെ അധികാരത്തിലേക്കുള്ള അനാവശ്യ കടന്നുകയറ്റമായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. മറിച്ച്, അപ്പീൽ അധികാരപരിധിയുടെ ഭാഗമായി നീതിപൂർവമായ തീർപ്പിലെത്തുന്നതിനുള്ള നടപടിയാണത്.
പ്രസക്തമായ വാദങ്ങൾ പരിശോധിക്കപ്പെടുകയും നിയമപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഉചിതമായ മറുപടി ലഭിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് നീതിന്യായ നടപടികളുടെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യമാണ്. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിനായി കേസ് പുനഃപരിഗണനയ്ക്ക് അയയ്ക്കാനുള്ള അധികാരം ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന് ഉണ്ടെന്നും കോടതി വിശദീകരിച്ചു.
അതേസമയം, ഇത്തരത്തിലുള്ള അധികാരം വിനിയോഗിക്കുമ്പോൾ ബന്ധപ്പെട്ട ബെഞ്ചിന്റെ ജുഡീഷ്യൽ സ്വാതന്ത്ര്യവും അന്തസ്സും മാനിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ടെന്നും കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചു.
ഒരു ജഡ്ജി വിധിന്യായം തയ്യാറാക്കുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ചോ നിയമപരമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ശൈലിയെക്കുറിച്ചോ മറ്റൊരു ബെഞ്ച് അനാവശ്യമായി അഭിപ്രായപ്രകടനം നടത്തുന്നത് ജുഡീഷ്യൽ ഔചിത്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുമെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
കോടതി ഉത്തരവുകളിലെ നിയമപരമായ പിഴവുകൾ അപ്പീൽ നടപടികളിലൂടെ പരിശോധിക്കാനും തിരുത്താനും സംവിധാനങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ, അതിന്റെ പേരിൽ വിധി പുറപ്പെടുവിച്ച ജഡ്ജിയുടെ പ്രവർത്തനശൈലിയെയോ വ്യക്തിപരമായ സമീപനത്തെയോ വിമർശിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം.
നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിനുള്ളിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങളിലൂടെയും പരസ്പര ബഹുമാനത്തോടെയും പരിഹരിക്കപ്പെടണം. ജഡ്ജിമാർ തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായഭിന്നതകൾ സ്ഥാപനത്തിന്റെ അന്തസ്സിനെ ബാധിക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറരുതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ഹൈക്കോടതിയിലെ ബെഞ്ചുകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അധികാരമത്സരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല, ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളുടെയും നിയമപരമായ അധികാരപരിധികളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണമെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ജുഡീഷ്യൽ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതുപോലെതന്നെ ജുഡീഷ്യൽ അച്ചടക്കം ഉറപ്പാക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്. ഓരോ ബെഞ്ചും സ്വന്തം അധികാരപരിധിക്കുള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും മറ്റ് ബെഞ്ചുകളുടെ സ്വതന്ത്രമായ നിയമപരമായ തീരുമാനങ്ങളെ മാനിക്കുകയും വേണം.
കോടതി ഉത്തരവുകൾ അപ്പീൽ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകാമെങ്കിലും അതിലൂടെ ജഡ്ജിമാർക്കിടയിൽ വ്യക്തിപരമായ അധികാരശ്രേണി രൂപപ്പെടുന്നില്ലെന്നതാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് അടിവരയിട്ട പ്രധാന തത്ത്വം.
നീതിന്യായ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ അന്തസ്സും പൊതുജനവിശ്വാസവും നിലനിർത്താൻ പരസ്പര ബഹുമാനം, സംയമനം, നിയമപരമായ അച്ചടക്കം എന്നിവ അനിവാര്യമാണെന്ന സന്ദേശമാണ് കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ നിരീക്ഷണങ്ങൾ നൽകുന്നത്.
