ന്യൂഡൽഹി: മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറുടെയും (സിഇസി) മറ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരുടെയും നിയമന നടപടികൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന 2023-ലെ നിയമത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത ഹർജികളിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ രണ്ടംഗ ബെഞ്ച് പുറപ്പെടുവിച്ച വിഭജിത വിധി പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്ന ആവശ്യം പരിശോധിക്കുമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അറിയിച്ചു. അപേക്ഷ പരിശോധിച്ചശേഷം തുടർനടപടിയിൽ തീരുമാനമെടുക്കാമെന്നാണ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് വ്യക്തമാക്കിയത്.
സെപ്റ്റംബർ 23-ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ ദീപങ്കർ ദത്തയും സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമ്മയും അടങ്ങുന്ന ബെഞ്ചാണ് 2023-ലെ നിയമത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഹർജികൾ വിശാല ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിടുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയത്തിൽ വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഈ വിധി പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടുള്ള ഇടക്കാല അപേക്ഷയാണ് ഇപ്പോൾ ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ഗോപാൽ ശങ്കരനാരായണനാണ് വിഷയം ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന് മുമ്പാകെ ഉന്നയിച്ചത്. അപേക്ഷ പരിശോധിച്ചശേഷം തീരുമാനമെടുക്കുമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അറിയിച്ചു.
ജസ്റ്റിസ് സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമ്മയുടെ മകൻ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കൗൺസലായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് പുനഃപരിശോധനാ ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ സാഹചര്യം താൽപര്യവിരുദ്ധതയോ പക്ഷപാതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കയോ ഉയർത്തുന്നുവെന്നാണ് അപേക്ഷയിലെ വാദം.
2023-ലെ നിയമത്തിന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുത ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഹർജികളിൽ ജസ്റ്റിസുമാരായ ദീപങ്കർ ദത്തയും സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമ്മയും വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകളാണ് സ്വീകരിച്ചത്. വിഷയം പിന്നീട് അഞ്ച് ജഡ്ജിമാരടങ്ങുന്ന വിശാല ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിടാനും അതിനായി ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന് മുമ്പാകെ സമർപ്പിക്കാനും നിർദേശിച്ചിരുന്നു.
2023-ലെ നിയമപ്രകാരം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരെ നിയമിക്കുന്നതിനുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമിതിയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി, പ്രധാനമന്ത്രി നാമനിർദേശം ചെയ്യുന്ന കേന്ദ്രമന്ത്രി, ലോക്‌സഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് എന്നിവരാണ് അംഗങ്ങൾ. ഈ ഘടന കേന്ദ്ര എക്സിക്യൂട്ടീവിന് നിർണായക മേൽക്കൈ നൽകുന്നുവെന്നതാണ് നിയമത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഹർജികളിലെ പ്രധാന വാദങ്ങളിലൊന്ന്.
ജസ്റ്റിസ് ദത്ത തന്റെ നിലപാടിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ പൂർണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞിരുന്നു. സ്വതന്ത്രവും നീതിയുക്തവുമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഉറപ്പാക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ എക്സിക്യൂട്ടീവിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽനിന്ന് സ്വതന്ത്രമായിരിക്കണമെന്നാണ് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.
പ്രധാനമന്ത്രിയും കേന്ദ്രമന്ത്രിയും പ്രതിപക്ഷ നേതാവും ഉൾപ്പെടുന്ന സമിതിയുടെ ഘടന പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, എക്സിക്യൂട്ടീവിന് പ്രായോഗികമായി നിർണായക സ്വാധീനം ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം ഉയരുന്നതായും അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിച്ചു.
2023-ലെ അനൂപ് ബരൻവാൾ കേസിൽ അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സുപ്രധാന ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും ജസ്റ്റിസ് ദത്ത ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിലേക്കുള്ള നിയമന നടപടികൾ എക്സിക്യൂട്ടീവ് സ്വാധീനത്തിൽനിന്ന് സ്വതന്ത്രമായിരിക്കണമെന്ന തത്വത്തിനാണ് ആ വിധി പ്രാധാന്യം നൽകിയിരുന്നത്.
അതേസമയം, ജസ്റ്റിസ് സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമ്മ വ്യത്യസ്ത നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചത്. കേസിൽ ഭരണഘടനാ വ്യാഖ്യാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗൗരവമുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നുണ്ടെന്നും അതിനാൽ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 145(3) പ്രകാരം വിശാല ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് വിഷയം ആധികാരികമായി പരിഗണിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ഇതോടെയാണ് രണ്ടംഗ ബെഞ്ചിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം രൂപപ്പെട്ടത്. വിഷയം വിശാല ബെഞ്ചിന് വിടുന്നതിനുള്ള നടപടികൾക്കായി ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന് മുമ്പാകെ സമർപ്പിക്കാനും തീരുമാനിച്ചു.
ഇതിനിടെയാണ് ജസ്റ്റിസ് ശർമ്മയുടെ മകൻ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കൗൺസലാണെന്ന വിവരം പുറത്തുവന്നത്. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നേരത്തെ പുറപ്പെടുവിച്ച വിഭജിത വിധി പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി പുതിയ അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കുകയായിരുന്നു.
അപേക്ഷ പരിശോധിച്ചശേഷം എന്ത് നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കുമെന്ന ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ പ്രതികരണത്തോടെ, സിഇസി നിയമനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 2023-ലെ നിയമത്തിനെതിരായ നിയമപോരാട്ടം വീണ്ടും സുപ്രീം കോടതിയിൽ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാകുകയാണ്.
