ഇസ്ലാമാബാദ്/ന്യൂയോര്‍ക്ക്: ജമ്മു കശ്മീർ വിഷയം അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ വീണ്ടും സജീവമാക്കാനുള്ള പാക്കിസ്താന്റെ ശ്രമങ്ങൾക്കിടെ, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ സെക്രട്ടറി ജനറൽ അന്റോണിയോ ഗുട്ടെറസ് യുഎൻ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന്റെ ഘടനയെയും പ്രവർത്തനക്ഷമതയെയും കുറിച്ച് നിർണായക നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി. കശ്മീർ സംബന്ധിച്ച പഴയ യുഎൻ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ പ്രമേയങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യത്തിന് നേരിട്ടുള്ള രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനു പകരം, നിലവിലെ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന്റെ പ്രതിനിധിത്വം, നിയമസാധുത, തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള ശേഷി എന്നിവയിലെ പരിമിതികളാണ് ഗുട്ടെറസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.
ഇസ്ലാമാബാദ് സന്ദർശനത്തിനിടെ നടന്ന വാർത്താസമ്മേളനത്തിലാണ് കശ്മീർ വിഷയം ഉയർന്നുവന്നത്. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് ജമ്മു കശ്മീരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് യുഎൻ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ പാസാക്കിയ പ്രമേയങ്ങൾ ഇപ്പോഴും പൂർണമായി നടപ്പായിട്ടില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ പ്രാദേശിക മാധ്യമ പ്രവർത്തകൻ, ഏഴ് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി വിഷയം തീർപ്പാകാതെ തുടരുന്നതിന്റെ കാരണവും പ്രമേയങ്ങൾ നടപ്പാക്കാൻ യുഎന്നിന് എന്തെല്ലാം സംവിധാനങ്ങളുണ്ടെന്നും ചോദിച്ചു.
ചോദ്യത്തിന് മറുപടി നൽകിയ ഗുട്ടെറസ്, ഇന്നത്തെ ലോകത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക യാഥാർഥ്യങ്ങളെ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന്റെ നിലവിലെ ഘടന വേണ്ടത്ര പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. ലോകക്രമത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന്റെ അധികാരഘടന അതിനനുസരിച്ച് പരിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണം.
സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ നിയമസാധുതയുടെയും ഫലപ്രാപ്തിയുടെയും കാര്യത്തിൽ ഗുരുതരമായ വെല്ലുവിളി നേരിടുന്നുവെന്നും ഗുട്ടെറസ് പറഞ്ഞു. കൗൺസിലിലെ സ്ഥിരാംഗത്വവും വീറ്റോ അധികാരവും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകൾക്ക് തുല്യമായ പ്രതിനിധിത്വം നൽകുന്നില്ലെന്ന വിമർശനവും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവച്ചു. യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്ക് ശക്തമായ പ്രാതിനിധ്യമുള്ളപ്പോൾ ആഫ്രിക്കയ്ക്ക് സ്ഥിരാംഗത്വം ലഭിക്കാത്തത് നിലവിലെ സംവിധാനത്തിലെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയുടെ ഉദാഹരണമാണെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
യുഎൻ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ ഒരു പ്രമേയം അംഗീകരിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം അത് പ്രായോഗികമായി നടപ്പാകുമെന്ന് ഉറപ്പില്ലെന്ന സൂചനയും ഗുട്ടെറസ് നൽകി. പ്രമേയങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കാൻ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിലെ പ്രധാന ശക്തികൾക്കിടയിൽ രാഷ്ട്രീയ ഐക്യവും സഹകരണവും ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ നിലവിലെ അന്താരാഷ്ട്ര സാഹചര്യത്തിൽ സ്ഥിരാംഗങ്ങൾ പല നിർണായക വിഷയങ്ങളിലും പരസ്പരം ഭിന്നിച്ചുനിൽക്കുന്നതാണ് യാഥാർഥ്യമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
വൻശക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ഭിന്നത യുഎന്നിന്റെ തീരുമാനമെടുക്കൽ ശേഷിയെയും തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള കഴിവിനെയും കാര്യമായി ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. സ്ഥിരാംഗങ്ങൾ തമ്മിൽ ധാരണയില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന് പല അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതിസന്ധികളിലും പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന രീതിയിൽ ഇടപെടാൻ കഴിയുന്നില്ലെന്നതാണ് ഗുട്ടെറസിന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്.
അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളും യുഎൻ ചാർട്ടറിലെ തത്വങ്ങളും പാലിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം എല്ലാ രാജ്യങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെയാണെന്നും ഗുട്ടെറസ് ഓർമിപ്പിച്ചു. ശക്തരായ രാജ്യങ്ങൾ തന്നെ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളെ അവഗണിച്ച് ഏകപക്ഷീയമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അത് ആഗോള നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
വൻശക്തികൾ യുഎൻ ചാർട്ടറിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടായാൽ മറ്റു രാജ്യങ്ങൾക്കും സമാനമായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കാമെന്ന തെറ്റായ സന്ദേശം ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് നിയമങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ക്രമത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും യുഎന്നിന്റെ ഇടപെടൽ ശേഷി കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ഗുട്ടെറസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഇസ്ലാമാബാദ് സന്ദർശനത്തിനിടെ ഗുട്ടെറസിന് പാക്കിസ്താൻ രാജ്യത്തെ ഉന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതികളിലൊന്നായ ‘നിഷാൻ-ഇ-ഇംതിയാസ്’ നൽകി ആദരിച്ചതും ശ്രദ്ധേയമായി. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് കശ്മീർ വിഷയത്തിൽ ഗുട്ടെറസിന്റെ പ്രതികരണത്തിന് കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചത്.
കശ്മീർ വിഷയത്തിൽ യുഎൻ കൂടുതൽ സജീവമായ നിലപാട് സ്വീകരിക്കണമെന്ന ആവശ്യം പാക്കിസ്താൻ ദീർഘകാലമായി അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ ഉന്നയിച്ചുവരികയാണ്. എന്നാൽ ഇസ്ലാമാബാദിലെ വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ ഗുട്ടെറസ് കശ്മീർ സംബന്ധിച്ച് പാകിസ്ഥാന്റെ നിലപാടിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള പ്രത്യേക പ്രഖ്യാപനം നടത്താതെ, സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന്റെ ഘടനാപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പരിമിതികളിലേക്കാണ് ചർച്ച തിരിച്ചത്.
ഇതോടെ പഴയ യുഎൻ പ്രമേയങ്ങളെ മുൻനിർത്തി കശ്മീർ വിഷയത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദം ശക്തമാക്കാനുള്ള പാക്കിസ്താന്റെ ശ്രമങ്ങൾക്ക് ഗുട്ടെറസിന്റെ സന്ദർശനം പ്രതീക്ഷിച്ച രാഷ്ട്രീയ നേട്ടം നൽകിയില്ലെന്ന വിലയിരുത്തലും ഉയരുന്നു. അതേസമയം, സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ പരിഷ്കരണം അനിവാര്യമാണെന്നും നിലവിലെ ആഗോള ശക്തിസന്തുലിതാവസ്ഥ കൂടുതൽ യാഥാർഥ്യബോധത്തോടെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനം രൂപപ്പെടണമെന്നും ഗുട്ടെറസിന്റെ പ്രതികരണം വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കുന്നു.
