ഷി ജിൻപിംഗും ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച പൊതുവെ സൗഹാർദ്ദപരമായിരുന്നെങ്കിലും, തായ്വാൻ വിഷയത്തിൽ ചൈനയുടെ നിലപാട് വ്യക്തമായിരുന്നു. ദേശീയ ഐക്യത്തിന്റെയും പരമാധികാരത്തിന്റെയും വിഷയത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലെന്ന സന്ദേശമാണ് ബെയ്ജിങ് നൽകിയത്.
വാഷിംഗ്ടണ്: അമേരിക്കയിലെത്തിയ ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിംഗും യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ പല വിഷയങ്ങളിലും സഹകരണത്തിന്റെയും സമവായത്തിന്റെയും സൂചനകളാണ് പുറത്തുവന്നത്. എന്നാൽ, തായ്വാനിലേക്ക് ചർച്ച എത്തിയപ്പോൾ ചിത്രം മാറി. ചൈന ഒരിക്കലും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാൻ തയ്യാറല്ലാത്ത വിഷയമാണിതെന്ന് ഷി ജിൻപിംഗ് തന്റെ നിലപാടിലൂടെ വ്യക്തമാക്കി.
വൈറ്റ് ഹൗസിലെ ചർച്ചകളിൽ തായ്വാൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ എതിർക്കുന്ന നിലപാട് അമേരിക്ക തുടരുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് ഷി വ്യക്തമാക്കിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ദേശീയ ഐക്യവും പ്രദേശിക അഖണ്ഡതയും സംരക്ഷിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ചൈനയുടെ നിലപാട് സ്ഥിരവും വ്യക്തവുമാണെന്ന സന്ദേശവും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവച്ചു.
അതേസമയം, തായ്വാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിലവിലെ നയത്തിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റം വരുത്തുമെന്ന സൂചന അമേരിക്കയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഉണ്ടായിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണമായ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ തർക്കങ്ങളിലൊന്നായ തായ്വാൻ വിഷയം വീണ്ടും അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാവുകയാണ്.
തായ്വാനുമായി ഔപചാരിക നയതന്ത്രബന്ധം ഇല്ലെങ്കിലും, ദ്വീപിന്റെ പ്രധാന അന്താരാഷ്ട്ര പിന്തുണക്കാരിൽ ഒന്നാണ് അമേരിക്ക. പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി തായ്വാന് ആയുധങ്ങൾ നൽകുന്നതിലും വാഷിംഗ്ടണ് നിർണായക പങ്കു വഹിക്കുന്നു.
അതേസമയം, തായ്വാനെ ചൈനയിൽ നിന്ന് പൂർണമായും വേർതിരിച്ച സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രമായി ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കുന്ന നിലപാടും അമേരിക്ക സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ല. ഈ സൂക്ഷ്മമായ സമീപനമാണ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി യുഎസ് നയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി തുടരുന്നത്.
അതിനാൽ തായ്വാൻ വിഷയത്തിൽ യുഎസ് ഭരണകൂടം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഭാഷയിൽ പോലും അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റമുണ്ടായാൽ, അത് വാഷിംഗ്ടണിന്റെ ദീർഘകാല നയത്തിൽ വലിയ വഴിത്തിരിവായി മാറും. ചൈന–അമേരിക്ക ബന്ധത്തെ മാത്രമല്ല, ഇൻഡോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ സമവാക്യങ്ങളെയും അത്തരമൊരു നീക്കം ബാധിച്ചേക്കാം.
തായ്വാന്റെ ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിതി മനസ്സിലാക്കാൻ അതിന്റെ സങ്കീർണമായ ചരിത്രത്തിലേക്കും നോക്കേണ്ടതുണ്ട്.
1684-ൽ ക്വിങ് രാജവംശത്തിന്റെ ഭരണത്തിലായ തായ്വാൻ പിന്നീട് ഫുജിയാനുമായി ഭരണപരമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. 1895-ലെ ഒന്നാം ചൈന–ജപ്പാൻ യുദ്ധത്തിനു പിന്നാലെ ദ്വീപ് ജപ്പാന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം അവസാനിച്ചതോടെ 1945-ൽ തായ്വാന്റെ ഭരണനിയന്ത്രണം റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈന ഏറ്റെടുത്തു. തുടർന്ന് ചൈനീസ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ മാവോ സെദോങ്ങിന്റെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സേന വിജയിച്ചതോടെ 1949-ൽ ചിയാങ് കൈ-ഷെക്കിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈന സർക്കാർ തായ്വാനിലേക്ക് പിൻവാങ്ങി.
മാവോയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ചൈനീസ് മെയിൻലാൻഡിൽ പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈന സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അതിനുശേഷം തായ്വാൻ ചൈനയുടെ ഭാഗമാണെന്നും ഒടുവിൽ അത് ചൈനയുമായി ഏകീകരിക്കപ്പെടണമെന്നുമാണ് ബെയ്ജിങ്ങിന്റെ നിലപാട്.
ഇതാണ് തായ്വാൻ തർക്കത്തിന്റെ ഏറ്റവും സങ്കീർണമായ ചോദ്യം.
തായ്വാനിൽ ജനങ്ങൾ സ്വന്തം ഭരണാധികാരികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. അവിടെ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഭരണസംവിധാനവും സൈന്യവും കറൻസിയും പാസ്പോർട്ടും നിയമവ്യവസ്ഥയും നിലവിലുണ്ട്. പ്രായോഗികമായി ദ്വീപ് സ്വയംഭരണ സംവിധാനത്തോടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ ലോകത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം രാജ്യങ്ങളും തായ്വാനുമായി ഔദ്യോഗിക നയതന്ത്രബന്ധം പുലർത്തുന്നില്ല. പകരം പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയെയാണ് ചൈനയുടെ ഔദ്യോഗിക സർക്കാരായി അംഗീകരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തായ്വാന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര പദവി രാഷ്ട്രീയമായും നയതന്ത്രപരമായും ഏറെ സങ്കീർണമാണ്.
1979 മുതൽ അമേരിക്ക ബെയ്ജിങ്ങിലെ പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയെയാണ് ചൈനയുടെ ഏക നിയമാനുസൃത സർക്കാരായി ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കുന്നത്. അതേസമയം, Taiwan Relations Act ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂടുകളിലൂടെ തായ്വാനുമായി അനൗദ്യോഗിക ബന്ധവും പ്രതിരോധ സഹായത്തിനുള്ള സംവിധാനവും അമേരിക്ക തുടരുന്നു.
ഇവിടെയാണ് തായ്വാൻ പ്രശ്നത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സങ്കീർണത. ബെയ്ജിങ്ങിന് ഇത് ദേശീയ ഐക്യത്തിന്റെയും പരമാധികാരത്തിന്റെയും വിഷയമാണ്. തായ്വാനിൽ സ്വയംഭരണവും ജനാധിപത്യ സംവിധാനവും നിലനിൽക്കുന്നു. അമേരിക്കയാകട്ടെ ബെയ്ജിങ്ങുമായുള്ള ഔദ്യോഗിക ബന്ധവും തായ്വാനുമായുള്ള അനൗദ്യോഗിക ബന്ധവും ഒരേസമയം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സൂക്ഷ്മമായ നയമാണ് പിന്തുടരുന്നത്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഷി–ട്രംപ് കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ തായ്വാൻ വീണ്ടും പ്രധാന വിഷയമായി ഉയർന്നത് ഒരു നയതന്ത്ര പരാമർശം മാത്രമല്ല. ചൈന–അമേരിക്ക ബന്ധത്തിൽ ഏറ്റവും എളുപ്പത്തിൽ സംഘർഷത്തിലേക്ക് വഴിമാറാവുന്ന വിഷയങ്ങളിലൊന്നായി തായ്വാൻ തുടരുന്നുവെന്നതിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാണത്.
